Σε μια περίοδο όπου οι Πανελλαδικές Εξετάσεις εξελίσσονται παράλληλα με τις ραγδαίες αλλαγές που φέρνει η τεχνητή νοημοσύνη, μια νέα πανελλαδική έρευνα καταγράφει ένα ισχυρό κύμα αμφισβήτησης απέναντι στο ισχύον εκπαιδευτικό σύστημα και βαθιά ανησυχία των γονέων για το επαγγελματικό μέλλον των παιδιών τους.
Τα ευρήματα της μελέτης «Σπουδές και Εργασία στην Εποχή της AI: Προβληματισμοί Γονέων της Gen Z» αποτυπώνουν με σαφήνεια το κλίμα που επικρατεί στις ελληνικές οικογένειες, την ώρα που χιλιάδες μαθητές συμμετέχουν στις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 81,2% των γονέων ζητά αλλαγή στο σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια, ενώ περισσότεροι από τους μισούς εκφράζουν έντονη ανησυχία για την επαγγελματική αποκατάσταση των παιδιών τους.
Πίσω από τους αριθμούς, ωστόσο, αναδεικνύεται μια βαθύτερη αγωνία: σχεδόν ένας στους δύο γονείς (48,5%) φοβάται ότι το παιδί του δεν θα καταφέρει να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές του. Η ανησυχία αυτή φαίνεται να ξεπερνά πλέον παραδοσιακές αγωνίες όπως η οικονομική ασφάλεια ή η επιλογή σπουδών και αγγίζει ζητήματα προσωπικής ολοκλήρωσης και αυτοπραγμάτωσης.
Όπως σημειώνει ο επιστημονικός διευθυντής της εταιρείας που πραγματοποίησε τη μελέτη, η γονεϊκή οπτική έχει μετατοπιστεί: από το «αν θα τα καταφέρει το παιδί» στο «αν θα γίνει αυτό που μπορεί πραγματικά να γίνει». Η αλλαγή αυτή αποτυπώνει, όπως λένε οι ερευνητές, μια νέα ψυχολογική πραγματικότητα μέσα σε ένα περιβάλλον όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη και οι κοινωνικές ανακατατάξεις επαναπροσδιορίζουν τις προοπτικές της νέας γενιάς.
Την ίδια στιγμή, η εικόνα που προκύπτει για το εκπαιδευτικό σύστημα είναι ιδιαίτερα αυστηρή. Οι γονείς αξιολογούν χαμηλά την προετοιμασία που προσφέρει το σχολείο για την αγορά εργασίας, αλλά και την επαγγελματική καθοδήγηση που παρέχεται στους μαθητές, αναδεικνύοντας ένα χρόνιο έλλειμμα σύνδεσης ανάμεσα στην εκπαίδευση και την πραγματική οικονομία.
Η έρευνα καταγράφει επίσης μια έντονη αντίφαση της εποχής: από τη μία, η Generation Z θεωρείται η πρώτη πλήρως ψηφιακή γενιά· από την άλλη, οι γονείς εκφράζουν ανησυχία ότι η συνεχής έκθεση σε κινητά και κοινωνικά δίκτυα επηρεάζει αρνητικά τη συγκέντρωση και τη μαθησιακή διαδικασία. Παράλληλα, κυριαρχεί η εκτίμηση ότι οι νέοι εμφανίζουν μικρότερη ανθεκτικότητα στις δυσκολίες και μεγαλύτερη ανάγκη για άμεση επιβράβευση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το 64,4% των γονέων δηλώνει πως το αυξημένο κόστος ζωής επηρεάζει άμεσα τις εκπαιδευτικές επιλογές, ειδικά όταν απαιτείται μετεγκατάσταση για σπουδές. Την ίδια ώρα, καταγράφεται σαφής μετατόπιση στις επαγγελματικές προτιμήσεις, με την πλειονότητα να στρέφεται πλέον προς τον ιδιωτικό τομέα, την επιχειρηματικότητα ή την ακαδημαϊκή πορεία, ενώ τα τεχνικά επαγγέλματα αναγνωρίζονται όλο και περισσότερο ως τομέας αυξημένης ζήτησης.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, αναδεικνύεται και ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο: η ανάγκη των γονέων για ουσιαστική καθοδήγηση. Πολλοί δηλώνουν ότι δεν αισθάνονται επαρκώς ενημερωμένοι ώστε να στηρίξουν μόνοι τους τα παιδιά τους στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές τους, γεγονός που ενισχύει τη ζήτηση για συστηματική συμβουλευτική και επαγγελματικό προσανατολισμό.
Την ίδια στιγμή, στον δημόσιο διάλογο επανέρχεται το ζήτημα του εξεταστικού συστήματος, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η συζήτηση για το νέο πλαίσιο του Λυκείου από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, στο οποίο εξετάζονται προτάσεις όπως το ψηφιακό μαθησιακό προφίλ των μαθητών και μια πιο ολοκληρωμένη παρακολούθηση της εκπαιδευτικής τους πορείας.
Καθώς οι αλλαγές στην εκπαίδευση συζητούνται και η τεχνολογία επαναπροσδιορίζει την εργασία, το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι σαφές: οι γονείς δεν αμφισβητούν απλώς τις Πανελλαδικές, αλλά ολόκληρο το πλαίσιο μέσα στο οποίο καλούνται σήμερα οι νέοι να χαράξουν το μέλλον τους.
