Σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα ότι η Ελλάδα επιλέγει τον διάλογο χωρίς να κάνει εκπτώσεις στα κυριαρχικά της δικαιώματα στέλνει ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η χώρα έχει πλέον ενισχύσει σημαντικά τη διπλωματική και αποτρεπτική της ισχύ.
Σε συνέντευξή του στο «Βήμα της Κυριακής», ο υπουργός Εξωτερικών τονίζει ότι οποιαδήποτε απόπειρα αμφισβήτησης ή προσβολής των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων θα αντιμετωπιστεί αποφασιστικά. Όπως επισημαίνει, η Ελλάδα έχει αφήσει πίσω της την περίοδο της παθητικής διπλωματικής στάσης και πλέον επιδιώκει να διαμορφώνει ενεργά τις εξελίξεις στην περιοχή, με γνώμονα το εθνικό συμφέρον και το Διεθνές Δίκαιο.
Ο διάλογος με την Τουρκία και τα «ήρεμα νερά»
Ο κ. Γεραπετρίτης υπερασπίζεται τη διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας με την Τουρκία, σημειώνοντας ότι ο διάλογος δεν αποτελεί αποκλειστικά επιλογή της σημερινής κυβέρνησης, αλλά διαχρονική πρακτική της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσει και τη «Διακήρυξη των Αθηνών», η οποία, όπως αναφέρει, δημιούργησε ένα οργανωμένο πλαίσιο διαλόγου και αποκλιμάκωσης. Η διαδικασία αυτή δεν αναιρεί τις διαφορές μεταξύ των δύο χωρών ούτε μεταβάλλει τις νομικές θέσεις της κάθε πλευράς. Δημιουργεί, ωστόσο, έναν σταθερό μηχανισμό επικοινωνίας σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρύτερη περιοχή παραμένει ιδιαίτερα ασταθής.
Για τον υπουργό Εξωτερικών, τα λεγόμενα «ήρεμα νερά» δεν αποτέλεσαν ποτέ αυτοσκοπό. Η αποκλιμάκωση, όπως εξηγεί, λειτούργησε ως εργαλείο προκειμένου η Ελλάδα να αξιοποιήσει τον χρόνο για να ενισχύσει τη θέση της σε στρατηγικό, αμυντικό, οικονομικό και διπλωματικό επίπεδο.
«Κανένα τετελεσμένο δεν μπορεί να παραχθεί μονομερώς»
Η Αθήνα, σύμφωνα με τον κ. Γεραπετρίτη, παρακολουθεί στενά τις κινήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, ενώ αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη προσοχή την προσπάθεια της Άγκυρας να διευρύνει την περιφερειακή της επιρροή.
Ο υπουργός υπογραμμίζει ότι καμία μονομερής ενέργεια δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα εις βάρος των ελληνικών δικαιωμάτων. Παράλληλα, η Ελλάδα αξιοποιεί τόσο τις δικές της δυνατότητες όσο και το δίκτυο των διεθνών συμμαχιών της, επιδιώκοντας να ενισχύσει τη θέση της σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις στρατηγικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, τη Γαλλία, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, την Ινδία και τα κράτη του Κόλπου, οι οποίες, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, διευρύνουν το διπλωματικό αποτύπωμα της χώρας.
Η άμυνα ως βασικός πυλώνας της αποτροπής
Στην ίδια στρατηγική εντάσσεται και η ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων. Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρεται στην απόκτηση των Rafale, την αναβάθμιση των F-16, τις φρεγάτες Belharra, τη νέα δομή των Ενόπλων Δυνάμεων και την προοπτική απόκτησης F-35.
Όπως σημειώνει, η Ελλάδα αξιοποίησε την περίοδο της αποκλιμάκωσης για να ενισχύσει την αποτρεπτική της ικανότητα, ιδιαίτερα μετά τις σημαντικές απώλειες που είχε προκαλέσει στην αμυντική δυνατότητα της χώρας η οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας.
Η λογική που περιγράφει ο υπουργός είναι ότι ο διάλογος και η αποτροπή δεν αποτελούν αντικρουόμενες επιλογές. Αντίθετα, μπορούν να λειτουργούν παράλληλα, με τη διπλωματική προσπάθεια να συνοδεύεται από την αντίστοιχη ενίσχυση της εθνικής ισχύος.
Κύπρος, ΑΟΖ και ενεργειακός σχεδιασμός
Σημαντικό μέρος της ελληνικής στρατηγικής αφορά και τη θάλασσα. Ο υπουργός Εξωτερικών χαρακτηρίζει ιδιαίτερα σημαντική την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, υποστηρίζοντας ότι το έργο μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην αντιμετώπιση της ενεργειακής απομόνωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Παράλληλα, η Αθήνα προωθεί τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, τις οριοθετήσεις θαλάσσιων ζωνών, την αξιοποίηση του υποθαλάσσιου ενεργειακού πλούτου και τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων.
Σε ό,τι αφορά την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, ο κ. Γεραπετρίτης επαναλαμβάνει ότι πρόκειται για αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας, το οποίο μπορεί να ασκηθεί μονομερώς, στον χρόνο και με τον τρόπο που θα αποφασίσει η ελληνική πολιτεία.
Η Αθήνα, όπως διαμηνύει, επιλέγει να κινείται με βάση το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας, θεωρώντας ότι η θεσμική κατοχύρωση των δικαιωμάτων αποτελεί βασικό στοιχείο της εθνικής στρατηγικής.
Ανοικτός δίαυλος με τον Φιντάν
Αναφερόμενος στις σχέσεις του με τον Τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν, ο υπουργός Εξωτερικών κάνει λόγο για ένα λειτουργικό επίπεδο επικοινωνίας, μέσα από το οποίο Αθήνα και Άγκυρα γνωρίζουν τις θέσεις και τις «κόκκινες γραμμές» η μία της άλλης.
Η επικοινωνία αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, συνέβαλε στην αποφυγή σοβαρών κρίσεων τα τελευταία χρόνια, χωρίς όμως να σημαίνει ότι έχουν εξαφανιστεί οι διαφορές μεταξύ των δύο χωρών.
Το συνολικό μήνυμα της ελληνικής πλευράς είναι ότι η αποκλιμάκωση δεν σημαίνει εφησυχασμό. Η Ελλάδα επιδιώκει τη διατήρηση του διαλόγου και την αποφυγή μιας νέας περιόδου έντασης, αλλά ταυτόχρονα επενδύει στην άμυνα, στις συμμαχίες και στην ενεργή άσκηση των δικαιωμάτων της.
Για την Αθήνα, τα «ήρεμα νερά» έχουν αξία μόνο εφόσον λειτουργούν ως χώρος για την ενίσχυση της χώρας. Και το βασικό ζητούμενο παραμένει σαφές: διάλογος όπου είναι εφικτός, αποτροπή όπου απαιτείται και ετοιμότητα απέναντι σε κάθε ενδεχόμενο.
