Από τη διαχείριση των κρίσεων στην παρακαταθήκη της επόμενης ημέρας
Γράφει ο Πρόεδρος του εκπαιδευτικού Ομίλου “Ιπποκράτης¨ και καθηγητής Ιπποκράτης Παπαδάτος
Οι εύκολες εποχές δημιουργούν αναμνήσεις. Οι δύσκολες εποχές γράφουν ιστορία και εκεί τελικά κρίνεται ένας ηγέτης.
Υπάρχει μια θεμελιώδης διαφορά ανάμεσα στη διοίκηση και την ηγεσία. Η διοίκηση επιδιώκει το αποτέλεσμα. Η ηγεσία καλείται να πετύχει κάτι περισσότερο: να δώσει κατεύθυνση, να αναλάβει ευθύνη και, κυρίως, να δημιουργήσει ένα παράδειγμα που αντέχει στον χρόνο.
Με αυτό το κριτήριο αξίζει να εξετάσουμε την πολιτική παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.
Η περίοδος κατά την οποία βρέθηκε στο τιμόνι της χώρας μόνο εύκολη δεν ήταν. Πανδημία, ενεργειακή κρίση, πληθωριστικές πιέσεις, πόλεμος στην ευρωπαϊκή ήπειρο, γεωπολιτικές εντάσεις και φυσικές καταστροφές δημιούργησαν ένα περιβάλλον στο οποίο η πολιτική ηγεσία δοκιμάστηκε επανειλημμένα.
Και ίσως ακριβώς εκεί βρίσκεται το σημαντικότερο στοιχείο για την αξιολόγηση ενός ηγέτη. Στα δύσκολα.
Γιατί όταν όλα λειτουργούν ομαλά, πολλοί μπορούν να εμφανίζονται αποτελεσματικοί. Όταν όμως οι βεβαιότητες καταρρέουν, ο ηγέτης πρέπει να διαχειριστεί ταυτόχρονα την κρίση, τους συνεργάτες του, τις προσδοκίες μιας ολόκληρης κοινωνίας και, πάνω απ’ όλα, τον ίδιο του τον εαυτό.
Μια Ελλάδα που επιχειρεί να αλλάξει
Ένα από τα χαρακτηριστικά της διακυβέρνησης Μητσοτάκη είναι η επιμονή στον εκσυγχρονισμό του κράτους.
Η ψηφιοποίηση μεγάλου αριθμού υπηρεσιών του Δημοσίου άλλαξε αισθητά την καθημερινή σχέση πολίτη και κράτους. Διαδικασίες που κάποτε απαιτούσαν ουρές, έγγραφα και επανειλημμένες επισκέψεις σε δημόσιες υπηρεσίες πραγματοποιούνται πλέον σε πολλές περιπτώσεις ηλεκτρονικά.
Δεν πρόκειται απλώς για τεχνολογική αλλαγή. Πρόκειται για αλλαγή φιλοσοφίας: το κράτος πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες του πολίτη και όχι ο πολίτης στις αδυναμίες του κράτους.
Παράλληλα, η προσπάθεια προσέλκυσης επενδύσεων, η ευρωπαϊκή παρουσία της χώρας και η επιδίωξη μιας περισσότερο εξωστρεφούς ελληνικής οικονομίας διαμόρφωσαν ένα συγκεκριμένο πολιτικό και αναπτυξιακό στίγμα.
Η πραγματική ηγεσία δεν σημαίνει αλάθητο
Το να αναγνωρίζει κανείς στοιχεία ηγεσίας σε έναν πρωθυπουργό δεν σημαίνει ότι υποστηρίζει πως δεν έγιναν λάθη. Έγιναν. Όπως υπάρχουν και ζητήματα στα οποία η κυβέρνηση δέχθηκε και εξακολουθεί να δέχεται σοβαρή κριτική.
Αλλά ένας ηγέτης δεν κρίνεται επειδή δεν έκανε ποτέ λάθος. Αυτό το πρότυπο ηγεσίας δεν υπάρχει.
Κρίνεται από το πώς αντιδρά όταν τα πράγματα πηγαίνουν στραβά. Από το εάν αναλαμβάνει ευθύνη, εάν διορθώνει, εάν μαθαίνει και εάν συνεχίζει να λαμβάνει αποφάσεις όταν η ευκολότερη επιλογή θα ήταν η αδράνεια.
Η ηγεσία δεν είναι η απουσία δυσκολιών. Είναι η συμπεριφορά μέσα στις δυσκολίες.
Από το αποτέλεσμα στην παρακαταθήκη
Εδώ βρίσκεται ίσως και η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Το πραγματικό πολιτικό στοίχημα δεν περιορίζεται σε εκλογικούς κύκλους, δημοσκοπήσεις ή ποσοστά. Είναι αν οι μεταρρυθμίσεις και οι αλλαγές που πραγματοποιούνται σήμερα μπορούν να αποκτήσουν διάρκεια και να αφήσουν πίσω τους μια Ελλάδα περισσότερο σύγχρονη, ψηφιακή, παραγωγική, εξωστρεφή και ευρωπαϊκή.
Γιατί η διοίκηση ενδιαφέρεται για το αποτέλεσμα της ημέρας. Η ηγεσία ενδιαφέρεται για το παράδειγμα της επόμενης ημέρας.
Και η ιστορία τελικά δεν θυμάται μόνο ποιος κυβέρνησε ή ποιος κέρδισε μια εκλογική αναμέτρηση. Θυμάται κυρίως ποιος βρέθηκε μπροστά όταν τα πράγματα έγιναν δύσκολα, ποιες αποφάσεις πήρε και τι άφησε πίσω του.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη κυβερνήσει μέσα σε ορισμένες από τις μεγαλύτερες κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Η τελική αποτίμηση της πολιτικής του διαδρομής θα γίνει, όπως συμβαίνει με κάθε ηγέτη, από την κοινωνία και την ιστορία.
Όμως ένα συμπέρασμα παραμένει διαχρονικό:
Οι εύκολες εποχές δημιουργούν αναμνήσεις. Οι δύσκολες εποχές δημιουργούν ιστορία. Και στις δύσκολες εποχές αποκαλύπτεται η πραγματική ποιότητα της ηγεσίας.
