Με το βλέμμα στραμμένο στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ βρίσκονται οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς πίσω από το εκλογικό αποτέλεσμα διαγράφεται ένα πολύ μεγαλύτερο διακύβευμα: το μέλλον της αμερικανικής δέσμευσης στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, διπλωματικές πηγές του ΝΑΤΟ εκφράζουν έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο μιας ήττας των Ρεπουμπλικανών, ιδιαίτερα εάν οι Δημοκρατικοί καταφέρουν να αποκτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου. Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια του Ντόναλντ Τραμπ στην εσωτερική πολιτική, ωθώντας τον να αναζητήσει μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής.
Οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες φοβούνται ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ενδέχεται να μετατρέψει τη δυσαρέσκειά του για το εκλογικό αποτέλεσμα σε μια νέα σύγκρουση με τους συμμάχους του, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις απειλές και τις πιέσεις κατά του ΝΑΤΟ.
Όπως εκτιμά Ευρωπαίος αξιωματούχος άμυνας, οι πολιτικά αποδυναμωμένοι πρόεδροι συχνά αναζητούν διέξοδο στην εξωτερική πολιτική, συνδυάζοντας την προσωπική πολιτική απογοήτευση με κινήσεις υψηλού ρίσκου. Και στην περίπτωση του Τραμπ, η αμφισβήτηση της Συμμαχίας αποτελεί ήδη γνώριμο στοιχείο της πολιτικής του στάσης.
Στο τραπέζι η μείωση των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη
Το μεγαλύτερο ίσως αγκάθι για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι η πιθανότητα περαιτέρω αποχώρησης αμερικανικών στρατευμάτων από την ευρωπαϊκή ήπειρο. Η επανεξέταση της διάταξης των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Δεκέμβριο, με διπλωματικές πηγές να εκτιμούν ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να επιλέξει ακόμη μεγαλύτερες περικοπές από εκείνες που αρχικά σχεδιάζονταν.
Μια τέτοια απόφαση θα είχε σαφές πολιτικό μήνυμα, καθώς θα μπορούσε να παρουσιαστεί στο εσωτερικό των ΗΠΑ ως δικαίωση των θέσεων του κινήματος MAGA, το οποίο ζητά περιορισμό των αμερικανικών δεσμεύσεων στο εξωτερικό.
Οι ανησυχίες δεν περιορίζονται, ωστόσο, μόνο στον αριθμό των στρατιωτών. Η αμερικανική παρουσία στην Ευρώπη περιλαμβάνει κρίσιμες δυνατότητες που δύσκολα μπορούν να αντικατασταθούν άμεσα από τις ευρωπαϊκές χώρες. Αντιαεροπορική άμυνα, πληροφορίες, ηλεκτρονικός πόλεμος, εναέριος ανεφοδιασμός και στρατιωτική επιμελητεία αποτελούν τομείς στους οποίους η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Ουκρανία και το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας με τη Μόσχα
Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο ο Λευκός Οίκος να συνδέσει την παραμονή των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη με την αποδοχή μιας συμφωνίας για τον πόλεμο στην Ουκρανία, την οποία θα προωθεί η Ουάσιγκτον.
Η Οάνα Λουνγκέσκου, πρώην αξιωματούχος του ΝΑΤΟ και ερευνήτρια του RUSI, προειδοποιεί ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια, η αμερικανική στρατιωτική παρουσία και η διευθέτηση του ουκρανικού ζητήματος θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενα μιας ευρύτερης διαπραγμάτευσης με τη Ρωσία.
Για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα ήταν ιδιαίτερα επικίνδυνο, καθώς θα δημιουργούσε την αίσθηση ότι η ασφάλεια της ηπείρου μπορεί να αποτελέσει διαπραγματευτικό χαρτί στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Μόσχας.
Παράλληλα, στους προβληματισμούς των Ευρωπαίων περιλαμβάνονται πιθανές περικοπές στην αμερικανική συνεισφορά στον κοινό προϋπολογισμό του ΝΑΤΟ, περιορισμός της στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία μέσω του μηχανισμού PURL, αλλά και μια περαιτέρω προσέγγιση της αμερικανικής κυβέρνησης με το Κρεμλίνο.
Το Πεντάγωνο στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης
Οι επιπτώσεις μιας εκλογικής ήττας των Ρεπουμπλικανών θα μπορούσαν να φτάσουν μέχρι το Πεντάγωνο. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ βρίσκεται ήδη αντιμέτωπος με έντονες αντιδράσεις στο Κογκρέσο, κυρίως εξαιτίας της στάσης του απέναντι στους νομοθέτες και της περιορισμένης ενημέρωσής τους για στρατιωτικές επιχειρήσεις και αμυντικές δαπάνες.
Μια αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών θα μπορούσε να εντείνει την πίεση προς την ηγεσία του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας, ενώ δεν αποκλείεται να ανοίξει και συζήτηση για την αποχώρηση του Χέγκσεθ από τη θέση του. Οι Δημοκρατικοί θα είχαν τη δυνατότητα να προχωρήσουν σε κοινοβουλευτικές έρευνες για ζητήματα που αφορούν τις απομακρύνσεις ανώτατων στρατιωτικών αξιωματικών και τη διαχείριση του πολέμου με το Ιράν.
Μπορεί το Κογκρέσο να ανακόψει τις κινήσεις Τραμπ;
Παρά τις αυξημένες εξουσίες του Αμερικανού προέδρου στην εξωτερική πολιτική, το Κογκρέσο διαθέτει ορισμένα θεσμικά εργαλεία για να περιορίσει τις αποφάσεις του. Η αμερικανική νομοθεσία προβλέπει κατώτατο όριο 76.000 στρατιωτών στην Ευρώπη, γεγονός που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ανάχωμα σε μια εκτεταμένη αποχώρηση δυνάμεων.
Ωστόσο, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με την εφαρμογή και την αποτελεσματικότητα των συγκεκριμένων περιορισμών, ειδικά σε περίπτωση που ο Λευκός Οίκος επιλέξει διαφορετικούς τρόπους αναδιάταξης των αμερικανικών δυνάμεων.
Δεν συμμερίζονται όλοι οι σύμμαχοι τις πιο απαισιόδοξες εκτιμήσεις. Ο υπουργός Άμυνας του Μαυροβουνίου, Ντράγκαν Κράποβιτς, έχει επισημάνει ότι οι εκτιμήσεις περί αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ δεν έχουν επιβεβαιωθεί, υπογραμμίζοντας παράλληλα τον θεσμικό ρόλο του Κογκρέσου.
Το βέβαιο είναι ότι η Ευρώπη παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία τις εξελίξεις στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Οι ενδιάμεσες εκλογές δεν αφορούν πλέον μόνο τους πολιτικούς συσχετισμούς στην Ουάσιγκτον. Αγγίζουν άμεσα την ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου, τη συνοχή του ΝΑΤΟ και την ισορροπία δυνάμεων απέναντι στη Ρωσία.
Για την Ευρώπη, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα κερδίσει τις κάλπες στις ΗΠΑ, αλλά εάν η Ουάσιγκτον θα εξακολουθήσει να θεωρεί την ευρωπαϊκή ασφάλεια κοινή στρατηγική ευθύνη ή θα τη μετατρέψει σε μοχλό πολιτικής πίεσης.
