Μια συμφωνία που μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο την αγορά πετρελαίου, αλλά και τις γεωπολιτικές ισορροπίες στη Λατινική Αμερική, ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, βάζοντας στο επίκεντρο τον τεράστιο ενεργειακό πλούτο της Βενεζουέλας.
Η συμφωνία ΗΠΑ – Βενεζουέλας αφορά την ανάπτυξη και εκμετάλλευση 17 πετρελαϊκών κοιτασμάτων, τα οποία διαθέτουν συνολικά περισσότερα από 65 δισεκατομμύρια βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων. Πρόκειται για μέγεθος που από μόνο του αρκεί για να προσδώσει στη συμφωνία ιδιαίτερο βάρος, καθώς η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο.
Παράλληλα, το Καράκας κάνει λόγο για ιδιωτικές επενδύσεις άνω των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων, οι οποίες θα κατευθυνθούν στην αναβάθμιση των υποδομών και στην αύξηση της παραγωγής.
Ο Τραμπ παρουσίασε την εξέλιξη ως σημαντική στρατηγική επιτυχία για τις Ηνωμένες Πολιτείες, δίνοντας έμφαση στον πλειοψηφικό έλεγχο της αμερικανικής πλευράς στα συγκεκριμένα ενεργειακά assets.
Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: ο έλεγχος των κοιτασμάτων δεν σημαίνει ότι τα 65 δισεκατομμύρια βαρέλια περνούν στην ιδιοκτησία των ΗΠΑ. Η συμφωνία αφορά τον έλεγχο, την ανάπτυξη και την εμπορική αξιοποίηση συγκεκριμένων πετρελαϊκών περιοχών. Το ακριβές νομικό και επιχειρηματικό πλαίσιο αναμένεται να αποσαφηνιστεί μέσα από την εφαρμογή της συμφωνίας.
Η σημασία της Βενεζουέλας δεν βρίσκεται μόνο στο μέγεθος των αποθεμάτων της. Η χώρα διαθέτει τεράστιους πόρους, ιδιαίτερα στη ζώνη του Ορινόκο, όμως για χρόνια αδυνατούσε να τους αξιοποιήσει σε μεγάλη κλίμακα. Η οικονομική κρίση, η έλλειψη επενδύσεων, η υποβάθμιση των πετρελαϊκών υποδομών και οι αμερικανικές κυρώσεις είχαν οδηγήσει την παραγωγή σε δραματική υποχώρηση.
Η εισροή νέων κεφαλαίων και τεχνογνωσίας θα μπορούσε να αλλάξει αυτή την εικόνα. Εάν οι επενδύσεις προχωρήσουν όπως σχεδιάζεται, η παραγωγική δυνατότητα της χώρας μπορεί να αυξηθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια. Και εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά στοιχεία της συμφωνίας.
Η ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας στη Βενεζουέλα περιορίζει δυνητικά τον χώρο που είχαν αποκτήσει τα προηγούμενα χρόνια η Κίνα και η Ρωσία στην περιοχή. Για την Ουάσιγκτον, η πρόσβαση σε έναν τόσο μεγάλο ενεργειακό πλούτο, σε μικρή σχετικά γεωγραφική απόσταση από τις ΗΠΑ, αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα.
Δεν πρόκειται, επομένως, απλώς για μια συμφωνία πετρελαίου. Είναι μια εξέλιξη που συνδέεται άμεσα με την ενεργειακή ασφάλεια, τις επενδύσεις και τον ευρύτερο ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν το deal μπορεί να οδηγήσει σε φθηνότερο πετρέλαιο. Η απάντηση δεν θα δοθεί άμεσα. Τα 65 δισεκατομμύρια βαρέλια είναι αποθέματα και όχι ποσότητες που μπορούν να διοχετευθούν από τη μία ημέρα στην άλλη στην παγκόσμια αγορά.
Για να αυξηθεί ουσιαστικά η παραγωγή απαιτούνται δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια επενδύσεων, νέες ή αναβαθμισμένες υποδομές και χρόνος. Επομένως, οποιαδήποτε επίδραση στις διεθνείς τιμές θα φανεί σταδιακά.
Εάν, όμως, το σχέδιο υλοποιηθεί και η παραγωγή της Βενεζουέλας αυξηθεί σημαντικά, η πρόσθετη προσφορά πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά θα μπορούσε να λειτουργήσει πιεστικά για τις τιμές, ιδιαίτερα εφόσον συμπέσει με μια περίοδο περιορισμένης ζήτησης.
Το επόμενο διάστημα, λοιπόν, το ενδιαφέρον στρέφεται στις λεπτομέρειες: ποιοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι θα συμμετάσχουν, πόσα κεφάλαια θα επενδυθούν, πόσο γρήγορα θα αποκατασταθούν οι υποδομές και πότε θα αρχίσει να αυξάνεται ουσιαστικά η παραγωγή.
Γιατί το πραγματικό μέγεθος της συμφωνίας δεν θα κριθεί από τα 65 δισεκατομμύρια βαρέλια που βρίσκονται κάτω από το έδαφος της Βενεζουέλας, αλλά από το πόσα από αυτά θα μπορέσουν τελικά να μετατραπούν σε παραγωγή, έσοδα και γεωπολιτική ισχύ.
Σε μια εποχή όπου η ενέργεια αποτελεί ξανά ένα από τα βασικότερα πεδία παγκόσμιου ανταγωνισμού, το deal Τραμπ – Βενεζουέλας μπορεί να αποδειχθεί πολύ μεγαλύτερο από μια απλή πετρελαϊκή συμφωνία.
