Στον λόφο του Γάλλου, στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, η εξεταστική απέκτησε οικογενειακό χαρακτήρα. Όχι, δεν μιλάμε για ορκωμοσία. Μιλάμε για μηδενισμένο γραπτό λόγω χρήσης τεχνητής νοημοσύνης και για μια μητέρα που αποφάσισε ότι το θέμα δεν είναι η αντιγραφή, αλλά ο… βαθμός.
Ο καθηγητής του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών, Δημήτρης Ξενάκης, περιέγραψε δημόσια ένα περιστατικό που, όπως λέει, δεν του είχε συμβεί στα 23 χρόνια διδασκαλίας του. Φοιτητής μηδενίζεται για αντιγραφή μέσω AI. Στέλνει email, λαμβάνει απάντηση και πρόταση για προφορική επανεξέταση. Μέχρι εδώ, όλα εντός ακαδημαϊκού πρωτοκόλλου.
Στην προφορική, όμως, δεν εμφανίζεται ο φοιτητής. Εμφανίζεται η μητέρα του. Και όχι μόνη της. Συνοδευόμενη από φίλη της, η οποία –κατά τον καθηγητή– επέμεινε να παραμείνει στο γραφείο, επικαλούμενη μάλιστα τη «θεσμική» και «υπηρεσιακή» της ιδιότητα.
Ο φοιτητής, σύμφωνα με τη μητέρα, δεν μπόρεσε να προσέλθει λόγω στομαχικού συνδρόμου. Λίγο αργότερα, διευκρινίστηκε ότι δεν θα μπορούσε να εξεταστεί έτσι κι αλλιώς, καθώς είχε περάσει σχεδόν ένας μήνας από το γραπτό και έπρεπε να… ξαναδιαβάσει. Η λεπτομέρεια αυτή μάλλον δεν βοήθησε το επιχείρημα.
Το αίτημα ήταν σαφές: αναβαθμολόγηση του γραπτού που είχε μηδενιστεί λόγω αντιγραφής από AI. Η πίεση, όπως περιγράφεται, επίμονη. Οι υπαινιγμοί περί ιδιοτήτων και λειτουργημάτων, επαναλαμβανόμενοι. Το σκηνικό, οριακά σουρεαλιστικό.
Ο κ. Ξενάκης έκλεισε την ανάρτησή του με μια φράση που ήδη συζητείται:
«Μην αναρωτιέστε αν άλλαξα γνώμη για τη βαθμολογία. Αναρωτηθείτε καλύτερα τι δουλειά και τι ζημιά κάνουν πραγματικά αυτές οι δύο κυρίες».
Το περιστατικό, πέρα από την προφανή δόση ελληνικού οικογενειακού φολκλόρ, αγγίζει μια σοβαρή πτυχή της εποχής: την ευκολία της αντιγραφής μέσω τεχνητής νοημοσύνης και, ταυτόχρονα, την αδυναμία αποδοχής των συνεπειών.
Σε μια περίοδο όπου τα πανεπιστήμια παγκοσμίως επαναπροσδιορίζουν τα όρια μεταξύ εργαλείου και απάτης, το ερώτημα δεν είναι μόνο πώς ελέγχεται η χρήση του AI. Είναι και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη όταν η «έξυπνη» λύση οδηγεί στο απόλυτο μηδέν.
Γιατί, όσο εξελίσσεται η τεχνολογία, άλλο τόσο μένει αναλλοίωτη μια σταθερά: η πεποίθηση ότι «για το παιδί μας κάτι μπορεί να γίνει».
Ακόμη κι αν αυτό σημαίνει επίσκεψη στο γραφείο του καθηγητή. Με συνοδεία.
Αναλυτικά η ανάρτηση:
«Σήμερα, για πρώτη φορά στα 23 συναπτά έτη που διδάσκω στο Πανεπιστήμιο Κρήτης εμφανίστηκε γονέας φοιτητή που μου ζήτησε να ξανάδώ το γραπτό και να αναθεωρήσω την βαθμολογία μου! Αρχικά ο φοιτητής μου είχε στείλει e-mail ζητώντας εξηγήσεις για τη βαθμολογία, στο οποίο απάντησα με την εναλλακτική της προφορικής εξέτασης σήμερα το πρωί. Αντί του φοιτητή όμως εμφανίστηκε η αθάνατη Ελληνίδα μάνα. Δικαιολόγησε την απουσία του τέκνου της καθότι είχε πάθει κάποιο σύνδρομο στο στομάχι και δεν μπορούσε να έρθει. Δεν θα είχα καμία αμφιβολία για την εγκυρότητα των λεγομένων τής αν δεν μου απαντούσε πως δεν μπορεί να εξεταστεί ο γιος της γιατί θα πρέπει να (ξανά)διαβάσει καθώς έχει περάσει σχεδόν ένας μήνας από την γραπτή εξέταση. Θεώρησε δε καλό να φέρει και μία συνάδελφο της, η οποία μπούκαρε στο γραφείο μου και επέμενε με απαξιωτικό τρόπο να παραμείνει κατά τη διάρκεια του γονεϊκού “αιτήματος”. Μου τόνισε πως μαζί ήρθαν από την Αθήνα και ειδικά γι’αυτό τον σκοπό, κυρίως όμως μου επεσήμαναν πολλές φορές με νόημα την ιδιότητα και το λειτούργημα (!) που ασκούν, θεωρώντας πως μάλλον θα φοβηθώ ή με κάποιο τρόπο θα θελήσω να επωφεληθώ από αυτό και έτσι θα αλλάξω γνώμη για τον κανακάρη μας (ο οποίος κόπηκε λόγω αντιγραφής από το AI). Για όλα αυτά ευτυχώς ήταν παρούσα και η καλή συνάδελφος Γεωργία Δημάρη αλλιώς και εγώ θα δυσκολεύομουν να τα πιστέψω. Αν και μάλλον ήρθαν από την πρωτεύουσα για το Ρεθυμνιώτικο καρναβάλι, ίσως θεώρησαν πως το ίδιο καρνάβαλοι είμαστε και οι καθηγητές στο λόφο του Γάλλου. Ή μήπως έτσι συνηθίζουν να κάνουν τις δουλίτσες τους; Δεν θα το έκανα θέμα ότι στα τόσα χρόνια βρέθηκε ένας υπερ-προστατευτικός γονέας που ξεπέρασε τα όρια, αν δεν είχε τεράστια σημασία η ιδιότητά του και η μέθοδος πίεσης που ακολούθησε μαζί με την ιδιαιτέρως επιθετική και προκλητικά απαξιωτική συνάδελφο της. Όταν μάλιστα προσπάθησα να της εξηγήσω ότι στη θέση της θα ντρεπόμουν και ας αναλογιστεί λίγο αυτό που κάνει, η απάντηση ήταν ακόμη πιο αποκαρδιωτική συνολικά για τη διαφθορά, την αδικία και τη σήψη γύρω μας. Μην αναρωτιέστε αν άλλαξα γνώμη για τη βαθμολογία. Αναρωτηθείτε καλύτερα τι δουλειά και τι ζημιά κάνουν πραγματικά αυτές οι δύο κυρίες;»
