Με μια ιδιαίτερα επιτυχημένη επιστημονική εκδήλωση, αφιερωμένη στην Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος και στα 40 χρόνια αδιάλειπτης δράσης του, ο Αντικαπνιστικός Σύλλογος Πάτρας 1986 τίμησε την πολυετή προσφορά του στην ενημέρωση και την πρόληψη απέναντι σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για τη δημόσια υγεία.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 28 Μαΐου 2026, στην αίθουσα συναυλιών της Φιλαρμονικής Εταιρίας Ωδείο Πατρών, υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, συγκεντρώνοντας πλήθος πολιτών, επιστημόνων, εκπροσώπων φορέων και φίλων του Συλλόγου.
Οι παρευρισκόμενοι γίνονταν δεκτοί από τον ταμία του Συλλόγου, Γεώργιο Μπατάλη, ο οποίος προσέφερε αναμνηστικό έντυπο, ενώ στην οθόνη προβάλλονταν διαφάνειες με θέμα «Το κάπνισμα με χιούμορ», συνοδευόμενες από μουσική υπόκρουση. Τον συντονισμό της εκδήλωσης είχε ο αντιπρόεδρος του Συλλόγου και δημοσιογράφος Παναγιώτης Ρηγόπουλος.
Την έναρξη έκανε ο πρόεδρος και ιδρυτής του Συλλόγου, Κωνσταντίνος Τσαχρέλιας, με μια αναδρομή στις πρώτες δράσεις της περιόδου 1986-1990, οι οποίες προβάλλονταν παράλληλα στην οθόνη. Αναφέρθηκε στις συνθήκες ίδρυσης του Συλλόγου, αλλά και στις σύγχρονες προκλήσεις που θέτουν τα νέα καπνικά προϊόντα και οι εξελιγμένες στρατηγικές προώθησής τους.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις μεθόδους marketing της καπνοβιομηχανίας, οι οποίες, όπως σημείωσε, στοχεύουν διαχρονικά στους νέους και τις γυναίκες, αξιοποιώντας κάθε διαθέσιμο μέσο επιρροής. Υπογράμμισε ότι, παρά την τεράστια οικονομική και πολιτική ισχύ της βιομηχανίας καπνού, η ενημέρωση και η επιστημονική τεκμηρίωση παραμένουν τα ισχυρότερα εργαλεία προστασίας των πολιτών.
«Η γνώση είναι δύναμη», τόνισε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας πως η κατανόηση των μηχανισμών εθισμού αποτελεί την καλύτερη άμυνα απέναντι στις «σειρήνες» της νικοτίνης. Παράλληλα, ανέδειξε τον ρόλο του Συλλόγου ως φορέα διάχυσης επιστημονικής γνώσης και κοινωνικής ευαισθητοποίησης, με στόχο την προστασία κυρίως των νέων ανθρώπων.
Στη συνέχεια, η πρώην καθηγήτρια του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών και μέλος του Δ.Σ. του Συλλόγου, Μαριγούλα Μαργαρίτη, ανέπτυξε το θέμα «Εγκέφαλος και Εθισμός». Με απλό και κατανοητό τρόπο παρουσίασε τους νευροβιολογικούς μηχανισμούς που συνδέονται με την εξάρτηση από τη νικοτίνη, εξηγώντας πώς αυτή παρεμβαίνει στη λειτουργία του εγκεφάλου και επηρεάζει το σύστημα ανταμοιβής.
Η κ. Μαργαρίτη επισήμανε ότι ο εθισμός στη νικοτίνη είναι εξαιρετικά ισχυρός και ότι η πρόληψη της έναρξης του καπνίσματος αποτελεί τη σημαντικότερη στρατηγική προστασίας. Τόνισε ακόμη την ανάγκη ουσιαστικής στήριξης των νέων από γονείς, εκπαιδευτικούς και κοινωνικούς φορείς, ώστε να αναπτύξουν υγιείς επιλογές και στάσεις ζωής.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε και η ομιλία της ψυχιάτρου και ομότιμης καθηγήτριας του ΕΚΠΑ, Μένης Μαλλιώρη, με θέμα «Πρόσφατα διεθνή και εθνικά δεδομένα για το κάπνισμα». Παρουσιάζοντας σύγχρονα ερευνητικά στοιχεία, ανέδειξε τη συνεχιζόμενη επιβάρυνση της δημόσιας υγείας από τη χρήση καπνού, παρά τη γενικότερη πτωτική τάση που καταγράφεται διεθνώς.
Όπως ανέφερε, η Ελλάδα εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά καπνιστών στην Ευρώπη, ενώ ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αυξανόμενη διείσδυση των νέων καπνικών προϊόντων στους νέους ανθρώπους. Παράλληλα, παρουσίασε στοιχεία για τις επιπτώσεις του παθητικού καπνίσματος, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα στη χώρα.
Η κ. Μαλλιώρη αναφέρθηκε επίσης στις διεθνείς πρακτικές πολιτικής επιρροής που έχουν κατά καιρούς ακολουθήσει μεγάλες καπνοβιομηχανίες, καθώς και στις πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση του αντικαπνιστικού πλαισίου και την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης καπνικών προϊόντων.
Κοινός τόπος όλων των εισηγήσεων ήταν ότι η υιοθέτηση υγιών συνηθειών διαμορφώνεται από την παιδική και εφηβική ηλικία και ότι η πρόληψη, η εκπαίδευση και η έγκυρη ενημέρωση αποτελούν τους βασικούς πυλώνες για τον περιορισμό του καπνίσματος στις επόμενες γενιές.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την αφήγηση του παραμυθιού «Τι τάχα να διαλέξω;» από την εκπαιδευτικό και αφηγήτρια Άσπα Παπαδοπούλου, η οποία χάρισε στο κοινό μια ζεστή και αισιόδοξη νότα. Ακολούθησε συζήτηση με το κοινό και απαντήσεις των ομιλητών σε ερωτήματα που τέθηκαν.
Ως συμβολικός επίλογος προβλήθηκε απόσπασμα από θεατρική παράσταση του 2004 με πρωταγωνιστές μαθητές δημοτικού και θέμα την «κατάληψη» του εγκεφάλου από τη νικοτίνη, υπενθυμίζοντας ότι η μάχη κατά του καπνίσματος ξεκινά από την ενημέρωση και την εκπαίδευση των παιδιών.
Την εκδήλωση παρακολούθησαν, μεταξύ άλλων, η Αντιπεριφερειάρχης Υγείας Άννα Μαστοράκου, εκπρόσωποι κοινωνικών φορέων, πρώην πρόεδροι του Συλλόγου, καθώς και πλήθος μελών και φίλων που στήριξαν με την παρουσία τους μια βραδιά αφιερωμένη στην πρόληψη, τη γνώση και την προστασία της δημόσιας υγείας.
