Εκατοντάδες ιδιοκτήτες οικοπέδων στην Πάτρα και στις γύρω περιοχές συνεχίζουν να ζουν μια ατελείωτη αναμονή. Περιουσίες δεσμευμένες για δεκαετίες, χωρίς αποζημίωση, χωρίς δυνατότητα αξιοποίησης, χωρίς ορατή λύση. Οικόπεδα εντός και εκτός αστικού ιστού παραμένουν εγκλωβισμένα σε ένα σύστημα που αδυνατεί να προχωρήσει, αφήνοντας πολίτες όμηρους του σχεδίου πόλης.
Η πραγματικότητα είναι σκληρή. Οι ιδιοκτήτες δεν μπορούν να χτίσουν, να πουλήσουν, να μισθώσουν ή να αξιοποιήσουν την περιουσία τους. Περιμένουν αποζημιώσεις που συχνά δεν έρχονται ποτέ, καθώς ο Δήμος δεν διαθέτει τα αναγκαία κονδύλια και οι διαδικασίες βαλτώνουν μέσα στη γραφειοκρατία και στις δικαστικές διαμάχες.
Για πολλούς, η μόνη διέξοδος είναι η προσφυγή στη Δικαιοσύνη. Ένας αγώνας μακρύς, ψυχοφθόρος και ακριβός, με αβέβαιο αποτέλεσμα. Οι πολίτες καλούνται να πληρώνουν δικηγόρους και έξοδα, απλώς για να διεκδικήσουν το αυτονόητο, είτε την αποζημίωσή τους είτε την επιστροφή της ιδιοκτησίας τους.
Χαρακτηριστική είναι η υπόθεση οικοπέδου στα Βραχνέικα, που έφθασε μέχρι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Χρειάστηκαν περισσότερα από τριάντα χρόνια για να επιστραφεί η περιουσία στην ιδιοκτήτρια. Το ελληνικό κράτος βρέθηκε αντιμέτωπο ακόμη και με πρόστιμο έξι χιλιάδων ευρώ σε περίπτωση μη συμμόρφωσης. Ένα οικόπεδο δύο στρεμμάτων έγινε σύμβολο μιας ολόκληρης παθογένειας.
Σύμφωνα με τη δημοτική αρχή, αν εφαρμοζόταν πλήρως το σχέδιο πόλης, θα απαιτούνταν περίπου 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ για απαλλοτριώσεις. Ποσό απαγορευτικό. Για αυτό δίνεται προτεραιότητα στους δρόμους, ενώ πλατείες και κοινόχρηστοι χώροι εγκαταλείπονται ή χάνονται οριστικά.
Πίσω όμως από τους αριθμούς υπάρχουν άνθρωποι. Οικογένειες που περιμένουν δεκαετίες, ηλικιωμένοι που δεν πρόλαβαν να δικαιωθούν, παιδιά που κληρονομούν όχι περιουσία αλλά εκκρεμότητες. Η οικονομική πίεση είναι μεγάλη και η αίσθηση αδικίας ακόμη μεγαλύτερη.
Το μέγεθος του προβλήματος αποτυπώνεται και σε μια ακόμη αποκάλυψη. Απαλλοτριώσεις που προβλέπονταν στο παλιό σχέδιο πόλης της Άνω Πόλης, κοντά στο Παλαιό Δημοτικό Νοσοκομείο, υλοποιούνται σήμερα, περισσότερο από έναν αιώνα μετά τον αρχικό σχεδιασμό. Υποθέσεις που γεννήθηκαν στον 19ο αιώνα κλείνουν στον 21ο.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει ανοιχτό. Αφού τα χρήματα δεν υπάρχουν και οι εκκρεμότητες λιμνάζουν, γιατί δεν προχωρά άμεσα η άρση των απαλλοτριώσεων όπου δεν μπορούν να υλοποιηθούν. Γιατί να συνεχίζεται αυτή η ομηρία.
Στην Πάτρα, το σχέδιο πόλης δεν δεσμεύει μόνο οικόπεδα., αλλά δεσμεύει ζωές.
