Τα νέα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας, ενέσιμα και σύντομα σε μορφή χαπιού, αναμένεται να κυκλοφορήσουν και στην Ελλάδα μέσα στο 2026 και 2027, μετά τις εγκρίσεις των αρμόδιων οργανισμών. Οι εξελίξεις χαρακτηρίζονται από πολλούς ειδικούς ως πιθανή επανάσταση στην αντιμετώπιση μιας χρόνιας και υποτροπιάζουσας νόσου που επηρεάζει ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η από του στόματος μορφή της σεμαγλουτίδης, η οποία έχει ήδη λάβει έγκριση από τον FDA για την αμερικανική αγορά. Η ημερήσια χορήγηση σε μορφή χαπιού εκτιμάται ότι θα αυξήσει σημαντικά τη συμμόρφωση των ασθενών, ξεπερνώντας ψυχολογικά και πρακτικά εμπόδια που συνδέονται με τις ενέσιμες θεραπείες. Η δυνατότητα λήψης ενός χαπιού αντί για εβδομαδιαία ένεση θεωρείται κρίσιμη παράμετρος για όσους διστάζουν να ξεκινήσουν θεραπεία.
Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα από κλινικές μελέτες, η από του στόματος σεμαγλουτίδη οδηγεί σε μέση απώλεια βάρους περίπου 13 τοις εκατό. Το orforglipron εμφανίζει απώλεια περίπου 11,2 τοις εκατό, ενώ η ενέσιμη μορφή της σεμαγλουτίδης διατηρεί ελαφρώς υψηλότερη αποτελεσματικότητα. Τα νεότερα ενέσιμα φάρμακα, όπως η retatrutide, στις μελέτες φάσης δύο αγγίζουν απώλεια έως και 27 τοις εκατό του συνολικού σωματικού βάρους, ποσοστό που μέχρι πρόσφατα ήταν εφικτό κυρίως με μεταβολική χειρουργική.
Παράλληλα βρίσκονται σε ανάπτυξη και άλλες θεραπείες, όπως το amycretin, ο συνδυασμός cagrilintide με σεμαγλουτίδη και το survodutide, που στοχεύουν σε πολλαπλούς ορμονικούς μηχανισμούς ρύθμισης της όρεξης και του μεταβολισμού. Οι ερευνητές επιδιώκουν όχι μόνο μεγαλύτερη απώλεια βάρους αλλά και καλύτερη διατήρηση του αποτελέσματος σε βάθος χρόνου.
Τα οφέλη ωστόσο δεν περιορίζονται στα κιλά. Η μεγάλη μελέτη SELECT έδειξε ότι η σεμαγλουτίδη 2,4 mg μείωσε κατά 20 τοις εκατό τον κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου και καρδιαγγειακού θανάτου σε ασθενείς υψηλού κινδύνου. Το εύρημα αυτό αλλάζει ουσιαστικά το θεραπευτικό πλαίσιο, καθώς η φαρμακευτική αγωγή δεν αφορά μόνο την αισθητική απώλεια βάρους αλλά και τη μείωση σοβαρών καρδιαγγειακών συμβαμάτων.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα φάρμακα αυτά δεν αποτελούν μαγική λύση. Δεν αντικαθιστούν τη σωστή και ισορροπημένη διατροφή, δεν υποκαθιστούν την άσκηση με αντιστάσεις που είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας και δεν προορίζονται για χρήση lifestyle. Η παχυσαρκία παραμένει χρόνια νόσος με βιολογικούς μηχανισμούς που ευνοούν την ανάκτηση βάρους μετά τη διακοπή της θεραπείας. Χωρίς επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης και οργανωμένο πρόγραμμα άσκησης υπάρχει κίνδυνος απώλειας μυϊκής μάζας και μεταβολικής επιβάρυνσης.
Το προφίλ ασφάλειας των αγωνιστών GLP 1 θεωρείται γενικά καλά τεκμηριωμένο, ωστόσο δεν λείπουν οι ανεπιθύμητες ενέργειες. Συχνότερα καταγράφονται ναυτία, έμετος, διάρροια και δυσκοιλιότητα. Σπανιότερα αλλά πιο σοβαρά περιστατικά περιλαμβάνουν παγκρεατίτιδα, χολολιθίαση και γαστροπάρεση. Υπάρχουν επίσης συγκεκριμένες αντενδείξεις και τα μακροχρόνια δεδομένα πέραν της πενταετίας παραμένουν περιορισμένα.
Η φαρμακευτική αγωγή προτείνεται κυρίως για άτομα με δείκτη μάζας σώματος ίσο ή μεγαλύτερο από 30, καθώς και για άτομα με δείκτη μάζας σώματος ίσο ή μεγαλύτερο από 27 όταν συνυπάρχουν συνοσηρότητες. Η επιλογή θεραπείας πρέπει να γίνεται πάντα υπό ιατρική παρακολούθηση και με εξατομικευμένο πλάνο. Η χρήση τους χωρίς ιατρική καθοδήγηση θεωρείται επιστημονικά λανθασμένη και δυνητικά επικίνδυνη.
