Σε μια απόφαση με ισχυρό πολιτικό και συμβολικό αποτύπωμα, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανακοίνωσαν την έναρξη του πρώτου διαπραγματευτικού κεφαλαίου για την ένταξη της Ουκρανίας και της Μολδαβίας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, γνωστοποίησαν ότι τα κράτη-μέλη κατέληξαν σε συμφωνία για το άνοιγμα του πρώτου «cluster», σηματοδοτώντας την επίσημη επιτάχυνση της ενταξιακής διαδικασίας.
Το ζήτημα θα τεθεί στο πλαίσιο της επικείμενης Διακυβερνητικής Διάσκεψης, όπου αναμένεται να ανοίξει το κεφάλαιο των θεμελιωδών αρχών – ο πυρήνας της ενταξιακής πορείας κάθε υποψήφιας χώρας. Πρόκειται για τις βασικές αξίες πάνω στις οποίες έχει οικοδομηθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση: το κράτος δικαίου, η δημοκρατική λειτουργία των θεσμών, η προστασία των δικαιωμάτων και η θεσμική σταθερότητα.
Στην κοινή τους ανακοίνωση, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έκαναν λόγο για «σημαντικό βήμα προς τα εμπρός», υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση αποτελεί αναγνώριση της επιμονής και της προόδου που έχουν επιδείξει η Ουκρανία και η Μολδαβία στην υλοποίηση μεταρρυθμίσεων, παρά τις σοβαρές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν. Παράλληλα, τόνισαν πως η διεύρυνση δεν είναι μια τυπική διαδικασία, αλλά στρατηγική επιλογή με στόχο την ενίσχυση της ειρήνης, της ασφάλειας και της ευημερίας σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο μήνυμα που εκπέμπει η απόφαση σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Μια μεγαλύτερη και πιο συνεκτική Ευρωπαϊκή Ένωση, επισημαίνεται, λειτουργεί ως παράγοντας σταθερότητας και κοινής προοπτικής για τα κράτη-μέλη και τους πολίτες τους.
Λίγο μετά την ανακοίνωση, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι εξέφρασε δημόσια τις ευχαριστίες του προς τους Ευρωπαίους εταίρους, αλλά και προς τους Ουκρανούς πολίτες. Όπως ανέφερε, το άνοιγμα του πρώτου διαπραγματευτικού κεφαλαίου συνιστά σημαντική πολιτική και ηθική στήριξη προς το κράτος και τον λαό της χώρας του. Τόνισε ότι η Ουκρανία συνεχίζει να αγωνίζεται όχι μόνο για την εθνική της κυριαρχία, αλλά και για την ευρωπαϊκή ιδέα της ενότητας, της ελευθερίας και της ειρηνικής συνύπαρξης.
Παράλληλα, συνεχάρη τη Μολδαβία για το κοινό αυτό βήμα, επισημαίνοντας ότι η ενταξιακή πορεία των δύο χωρών προχωρά συντονισμένα. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να καθορίσει τον ρυθμό ανοίγματος και των υπόλοιπων κεφαλαίων, σε μια διαδικασία που, αν και απαιτητική, αποκτά πλέον σαφές πολιτικό σήμα εκκίνησης.
