Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις στο φορολογικό σύστημα των τελευταίων ετών δρομολογεί η κυβέρνηση, βάζοντας σε τροχιά την οριστική κατάργηση του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης για περισσότερους από 670.000 ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους. Το σχέδιο προβλέπει μεταβατική περίοδο δύο ετών, με τις πρώτες αλλαγές να ενεργοποιούνται από το 2027 και την πλήρη κατάργηση του υφιστάμενου καθεστώτος το 2028.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ανακοινωθούν από τον πρωθυπουργό στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο του νέου πακέτου φορολογικών παρεμβάσεων, το οποίο θα περιλαμβάνει και αλλαγές στη φορολογική κλίμακα, καθώς και στους συντελεστές φορολόγησης.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου, η πρώτη φάση αφορά τα εισοδήματα του 2026, τα οποία θα δηλωθούν το 2027. Στόχος είναι να περιοριστούν οι στρεβλώσεις του ισχύοντος συστήματος μέσα από τη μείωση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, την επέκταση των απαλλαγών σε περισσότερες κατηγορίες επαγγελματιών και την αναθεώρηση των προσαυξήσεων που επιβάλλονται με βάση τα έτη δραστηριότητας, τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία.
Παράλληλα, εξετάζεται η διεύρυνση των κοινωνικών εξαιρέσεων, ώστε να ελαφρυνθούν επαγγελματίες με χαμηλή φοροδοτική ικανότητα. Στο τραπέζι βρίσκεται η επέκταση των ευνοϊκών ρυθμίσεων που ισχύουν σήμερα για νέους επαγγελματίες, άτομα με αναπηρία, πολύτεκνους, μονογονεϊκές οικογένειες, αλλά και κατοίκους μικρών νησιών και ορεινών περιοχών.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στην επανεξέταση των προσαυξήσεων λόγω πολυετούς επαγγελματικής δραστηριότητας, καθώς το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι σε αρκετές περιπτώσεις οδηγούν σε φορολόγηση με βάση εισοδήματα που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική οικονομική κατάσταση των επαγγελματιών.
Η δεύτερη και καθοριστική φάση του σχεδίου προβλέπει την πλήρη κατάργηση του τεκμαρτού συστήματος από το 2028. Προϋπόθεση αποτελεί η ολοκλήρωση του ψηφιακού μετασχηματισμού της φορολογικής διοίκησης, ώστε οι έλεγχοι να βασίζονται αποκλειστικά σε πραγματικά οικονομικά δεδομένα και όχι σε τεκμαρτές εκτιμήσεις.
Στο νέο μοντέλο, η ΑΑΔΕ θα αξιοποιεί το σύνολο των ψηφιακών εργαλείων που έχουν ήδη τεθεί ή πρόκειται να τεθούν σε λειτουργία, όπως το myDATA, τη διασύνδεση POS με τις ταμειακές μηχανές, το σύστημα IRIS, την ηλεκτρονική τιμολόγηση, το ψηφιακό δελτίο αποστολής και το ψηφιακό πελατολόγιο. Παράλληλα, εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης θα χρησιμοποιούνται για τη διασταύρωση στοιχείων και τον στοχευμένο εντοπισμό περιπτώσεων φοροδιαφυγής.
Η κυβερνητική εκτίμηση είναι ότι η ενίσχυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και η περαιτέρω μείωση της φοροδιαφυγής θα δημιουργήσουν τον απαραίτητο δημοσιονομικό χώρο, ώστε το σημερινό σύστημα τεκμηρίων να αποτελέσει οριστικά παρελθόν χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η εκτέλεση του προϋπολογισμού.
Εφόσον ο σχεδιασμός προχωρήσει σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, από το 2028 οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα φορολογούνται αποκλειστικά με βάση τα πραγματικά εισοδήματά τους, σηματοδοτώντας τη μετάβαση σε ένα νέο, πλήρως ψηφιακό μοντέλο φορολογικού ελέγχου.
