Αποζημιώσεις, αποσκευές, οικογένειες με παιδιά, επιστροφές χρημάτων, καθυστερήσεις, ακυρώσεις και δικαιώματα στην καμπίνα μπαίνουν σε νέο πλαίσιο. Οι αεροπορικές εταιρείες αποκτούν νέες υποχρεώσεις και οι επιβάτες περισσότερες δικλίδες προστασίας.
Μια σειρά από σημαντικές αλλαγές στα αεροπορικά ταξίδια φέρνει η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία, με τους επιβάτες να αποκτούν περισσότερα δικαιώματα απέναντι στις αεροπορικές εταιρείες και σαφέστερους κανόνες σε περίπτωση καθυστέρησης, ακύρωσης, απώλειας ανταπόκρισης ή προβλημάτων με τις αποσκευές.
Ο νέος Κανονισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης δημοσιεύθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2026 και, παρότι τίθεται σε ισχύ στις 22 Οκτωβρίου, οι περισσότερες νέες διατάξεις θα αρχίσουν να εφαρμόζονται από τις 23 Οκτωβρίου 2027. Οι αλλαγές αφορούν σχεδόν κάθε στάδιο ενός αεροπορικού ταξιδιού, από την κράτηση του εισιτηρίου μέχρι την άφιξη στον τελικό προορισμό.
Οι αποζημιώσεις παραμένουν στα 250, 400 και 600 ευρώ
Τα βασικά ποσά αποζημίωσης δεν αλλάζουν. Για ταξίδια έως 1.500 χιλιόμετρα προβλέπονται 250 ευρώ, για ενδοενωσιακά ταξίδια άνω των 1.500 χιλιομέτρων και για άλλα ταξίδια μεταξύ 1.500 και 3.500 χιλιομέτρων 400 ευρώ, ενώ για τις υπόλοιπες περιπτώσεις η αποζημίωση φτάνει τα 600 ευρώ.
Παράλληλα, διατηρείται το όριο των τριών ωρών καθυστέρησης κατά την άφιξη για τη θεμελίωση δικαιώματος αποζημίωσης.
Υπάρχουν, ωστόσο, περιπτώσεις στις οποίες το ποσό μπορεί να μειωθεί. Αυτό μπορεί να συμβεί, για παράδειγμα, όταν μετά από ακύρωση προσφέρεται επαναδρομολόγηση με πτήση που αναχωρεί νωρίτερα από την αρχικά προγραμματισμένη. Η μείωση μπορεί να είναι 25% ή 50%, ανάλογα με το πόσο νωρίτερα πραγματοποιείται η νέα αναχώρηση.
Η αεροπορική θα πρέπει να ενημερώνει τον επιβάτη για την αποζημίωση
Μια ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά την ενημέρωση του επιβάτη.
Όταν υπάρχει δικαίωμα αποζημίωσης, η αεροπορική εταιρεία θα πρέπει μέσα σε 96 ώρες από την ολοκλήρωση του ταξιδιού να ενημερώνει ηλεκτρονικά τον επιβάτη για το δικαίωμά του και να του εξηγεί με σαφήνεια πώς μπορεί να υποβάλει το σχετικό αίτημα.
Το αίτημα αποζημίωσης θα μπορεί να υποβάλλεται μέσα σε εννέα μήνες από την πραγματική ημερομηνία αναχώρησης που αναγράφεται στο εισιτήριο. Η αεροπορική θα πρέπει να επιβεβαιώνει άμεσα την παραλαβή του αιτήματος και μέσα σε 30 ημερολογιακές ημέρες είτε να καταβάλλει την αποζημίωση είτε να εξηγεί τους λόγους για τους οποίους δεν την καταβάλλει.
Αν η εταιρεία δεν βρει λύση, ο επιβάτης μπορεί να κινηθεί μόνος του
Νέα δυνατότητα αποκτούν οι επιβάτες σε περίπτωση που η αεροπορική εταιρεία δεν προσφέρει έγκαιρα εναλλακτική μεταφορά.
Εάν ο επιβάτης επιλέξει να συνεχίσει το ταξίδι του και η εταιρεία δεν του έχει προσφέρει μέσα σε τρεις ώρες επαναδρομολόγηση με συγκρίσιμους όρους, μπορεί να οργανώσει ο ίδιος την εναλλακτική μετακίνησή του.
Θα πρέπει να ενημερώσει την αεροπορική εταιρεία και να περιορίσει τα έξοδα στα απολύτως αναγκαία και εύλογα. Η επιστροφή των σχετικών χρημάτων μπορεί να φτάσει έως το 400% της πλήρους τιμής του εισιτηρίου ή των εισιτηρίων και των τυχόν τελών διαμεσολάβησης, ενώ η επιστροφή πρέπει να γίνει μέσα σε 14 ημέρες από την υποβολή του αιτήματος.
Αυτόματη επιστροφή χρημάτων
Σε περίπτωση διαταραχής της πτήσης, ο επιβάτης θα μπορεί να επιλέξει μεταξύ επαναδρομολόγησης και επιστροφής χρημάτων.
Εφόσον επιλέξει επιστροφή, αυτή θα πραγματοποιείται αυτόματα μέσα σε επτά ημερολογιακές ημέρες, μέσω ηλεκτρονικής τραπεζικής μεταφοράς, εκτός εάν ο επιβάτης συμφωνήσει ρητά σε διαφορετικό τρόπο επιστροφής.
Τέλος στο «no show» για την πτήση επιστροφής
Οι αεροπορικές εταιρείες δεν θα μπορούν πλέον να αρνούνται την επιβίβαση στην πτήση επιστροφής επειδή ο επιβάτης δεν χρησιμοποίησε την πτήση αναχώρησης που περιλαμβανόταν στην ίδια σύμβαση αερομεταφοράς.
Παράλληλα, δεν θα μπορούν να επιβάλλουν τέλος επειδή ο επιβάτης δεν χρησιμοποίησε το πρώτο σκέλος του ταξιδιού.
Δωρεάν διόρθωση λαθών στο όνομα
Οι επιβάτες αποκτούν επίσης μεγαλύτερη ευελιξία σε περίπτωση λάθους στο όνομα.
Εφόσον το αίτημα υποβληθεί τουλάχιστον 48 ώρες πριν από την προγραμματισμένη αναχώρηση, η αεροπορική εταιρεία θα πρέπει να διορθώνει ορθογραφικά λάθη ή να ενημερώνει το όνομα σε περίπτωση διοικητικής αλλαγής.
Η διόρθωση θα πρέπει να γίνεται τουλάχιστον μία φορά χωρίς χρέωση, υπό την προϋπόθεση ότι δεν αλλάζει ο επιβάτης, η ημερομηνία, η ώρα ή το δρομολόγιο.
Τι ισχύει για τις αποσκευές
Για πρώτη φορά θεσπίζεται κοινό ελάχιστο ευρωπαϊκό πρότυπο για το προσωπικό αντικείμενο που μπορεί να μεταφέρει ο επιβάτης στην καμπίνα χωρίς επιπλέον χρέωση.
Το προσωπικό αντικείμενο θα πρέπει να έχει μέγιστες διαστάσεις 40 επί 30 επί 15 εκατοστά ή να μπορεί να τοποθετηθεί κάτω από το κάθισμα μπροστά από τον επιβάτη.
Παράλληλα, προβλέπεται δικαίωμα μεταφοράς και μίας χειραποσκευής στην καμπίνα, υπό την προϋπόθεση της διαθέσιμης χωρητικότητας.
Οι αεροπορικές εταιρείες θα πρέπει να εμφανίζουν από την αρχή της διαδικασίας κράτησης τον ναύλο που περιλαμβάνει τη δυνατότητα μεταφοράς χειραποσκευής, ενώ θα πρέπει να ενημερώνουν με σαφήνεια για τις επιτρεπόμενες διαστάσεις και το βάρος των αποσκευών.
Οι οικογένειες θα μπορούν να κάθονται μαζί
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η νέα πρόβλεψη για τις οικογένειες.
Ο συνοδός ενός παιδιού κάτω των 14 ετών θα πρέπει να μπορεί να κάθεται δίπλα του χωρίς πρόσθετη χρέωση. Εάν δεν υπάρχουν διαθέσιμες διπλανές θέσεις, η αεροπορική εταιρεία θα πρέπει να καταβάλει προσπάθεια ώστε να βρεθεί λύση.
Επιπλέον, τα βρέφη και τα παιδιά που χρειάζονται καρότσι ή πτυσσόμενο παιδικό καρότσι θα μπορούν να το μεταφέρουν χωρίς πρόσθετο κόστος μέχρι την πύλη επιβίβασης ή την πόρτα του αεροσκάφους, με την επιστροφή του να γίνεται στην πόρτα του αεροσκάφους, εκτός εάν υπάρχουν περιορισμοί ασφαλείας ή επιχειρησιακοί περιορισμοί.
Χωρίς χρέωση η εκτυπωμένη κάρτα επιβίβασης
Ο επιβάτης δεν θα μπορεί να στερηθεί την επιβίβαση επειδή έχει μαζί του εκτυπωμένη κάρτα επιβίβασης, εφόσον αυτή είναι καθαρή και μπορεί να διαβαστεί από μηχάνημα.
Παράλληλα, δεν θα μπορεί να χρεωθεί για την εκτυπωμένη κάρτα.
Όταν χρησιμοποιούνται ψηφιακές κάρτες επιβίβασης, ο επιβάτης θα πρέπει να μπορεί να την αποκτήσει κατά το check in χωρίς να υποχρεώνεται να διαθέτει συγκεκριμένη εφαρμογή ή λογαριασμό χρήστη.
Νερό, φαγητό, ίντερνετ και τηλεφωνικές κλήσεις στην αναμονή
Σε περίπτωση που ενεργοποιείται το δικαίωμα βοήθειας, οι επιβάτες θα πρέπει να λαμβάνουν δωρεάν αναψυκτικά κάθε δύο ώρες αναμονής.
Μετά από τρεις ώρες προβλέπεται γεύμα και στη συνέχεια ένα ακόμη κάθε πέντε ώρες, με ανώτατο όριο τρία γεύματα την ημέρα.
Παράλληλα, προβλέπεται δωρεάν πρόσβαση στο διαδίκτυο και δύο τηλεφωνικές κλήσεις.
Οι παροχές αυτές μπορούν να περιοριστούν ή να μην προσφερθούν εάν η παροχή τους θα προκαλούσε επιπλέον καθυστέρηση στην πτήση ή στην επαναδρομολόγηση.
Ξενοδοχείο και μεταφορά χωρίς επιπλέον κόστος
Όταν απαιτείται διαμονή για μία ή περισσότερες νύχτες λόγω αναμονής για την πτήση ή την εναλλακτική μεταφορά, η αεροπορική εταιρεία θα πρέπει να παρέχει δωρεάν ξενοδοχείο και μεταφορά από και προς το αεροδρόμιο.
Εάν η εταιρεία δεν εκπληρώσει την υποχρέωσή της, ο επιβάτης μπορεί να οργανώσει μόνος του τη διαμονή και να ζητήσει επιστροφή των αναγκαίων, εύλογων και αναλογικών εξόδων.
Σε περίπτωση έκτακτων περιστάσεων που δεν μπορούσαν να αποφευχθούν ακόμη και με τη λήψη όλων των εύλογων μέτρων, η παροχή ξενοδοχείου μπορεί να περιοριστεί σε τρεις διανυκτερεύσεις.
Δωρεάν νερό και φόρτιση στα αεροδρόμια
Οι επιβάτες θα έχουν δικαίωμα σε δωρεάν πόσιμο νερό και πρόσβαση σε σταθμούς επαναφόρτισης ηλεκτρονικών συσκευών στα αεροδρόμια της ΕΕ με εμπορική επιβατική κίνηση.
Η δυνατότητα αυτή θα πρέπει να είναι διαθέσιμη ανεξάρτητα από την ώρα, την πτήση ή τον τερματικό σταθμό.
Τι αλλάζει στις μεγάλες καθυστερήσεις στην πίστα
Νέοι κανόνες προβλέπονται και για τις περιπτώσεις όπου το αεροσκάφος παραμένει στην πίστα.
Η αεροπορική εταιρεία θα πρέπει, στον βαθμό του δυνατού, να παρέχει ενημερώσεις σε πραγματικό χρόνο και να εξασφαλίζει κατάλληλη θερμοκρασία στην καμπίνα, πρόσβαση στις τουαλέτες και την αναγκαία φροντίδα για επιβάτες με συγκεκριμένες ανάγκες.
Εφόσον δεν δημιουργούνται ζητήματα ασφάλειας ή νέα καθυστέρηση, θα πρέπει να παρέχεται και δωρεάν πόσιμο νερό.
Όταν η καθυστέρηση φτάσει τις δύο ώρες σε αεροδρόμιο της ΕΕ με εμπορική επιβατική κίνηση, το αεροσκάφος θα πρέπει να μεταβεί στην πύλη ή σε άλλο κατάλληλο σημείο αποβίβασης, ώστε να μπορούν οι επιβάτες να αποβιβαστούν.
Χάνεται η ανταπόκριση, τι δικαιούται ο επιβάτης
Όταν χάνονται πτήσεις ανταπόκρισης εξαιτίας προβλήματος στην προηγούμενη πτήση και οι δύο πτήσεις περιλαμβάνονται στην ίδια σύμβαση αερομεταφοράς, η ευθύνη για την επαναδρομολόγηση και τη βοήθεια ανήκει στον αερομεταφορέα της προηγούμενης πτήσης.
Εάν δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί επαναδρομολόγηση μέσα σε πέντε ώρες από την προγραμματισμένη αναχώρηση της χαμένης ανταπόκρισης, ο επιβάτης πρέπει να λάβει χωρίς καθυστέρηση και τη δυνατότητα επιστροφής χρημάτων.
Επιπλέον, μπορεί να δικαιούται αποζημίωση εάν φτάσει στον τελικό προορισμό του με καθυστέρηση μεγαλύτερη των τριών ωρών.
Κουπόνια μόνο με τη συγκατάθεση του επιβάτη
Όταν ο επιβάτης δικαιούται επιστροφή χρημάτων ή αποζημίωση, δεν μπορεί να υποχρεωθεί να δεχθεί κουπόνι.
Εάν επιλέξει ο ίδιος το κουπόνι, απαιτείται ρητή συμφωνία και η αξία του πρέπει να είναι τουλάχιστον ίση με το ποσό που δικαιούται.
Εάν το κουπόνι δεν χρησιμοποιηθεί ή χρησιμοποιηθεί μόνο εν μέρει μέχρι τη λήξη του, το υπόλοιπο θα επιστρέφεται αυτόματα στον επιβάτη μέσα σε επτά ημέρες.
Αυστηρότεροι κανόνες για τις «έκτακτες περιστάσεις»
Η επίκληση μιας έκτακτης περίστασης δεν αρκεί από μόνη της για να απαλλαγεί μια αεροπορική εταιρεία από την υποχρέωση αποζημίωσης.
Θα πρέπει να αποδεικνύει ότι η ακύρωση, η καθυστέρηση ή η απώλεια ανταπόκρισης προκλήθηκε από την έκτακτη περίσταση και ότι το πρόβλημα δεν μπορούσε να αποφευχθεί ακόμη και αν είχαν ληφθεί όλα τα εύλογα μέτρα.
Θα πρέπει επίσης να αποδεικνύεται άμεση αιτιώδης σύνδεση ανάμεσα στην έκτακτη περίσταση και στη διαταραχή του ταξιδιού.
Ενισχύεται η προστασία των επιβατών με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα
Ιδιαίτερη προστασία προβλέπεται για τους επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα.
Εφόσον χάσουν πτήση ή ανταπόκριση λόγω ανεπαρκούς βοήθειας στο αεροδρόμιο, μπορούν να δικαιούνται αποζημίωση.
Ενισχύεται παράλληλα η προστασία του εξοπλισμού κινητικότητας, με πρόβλεψη για αποζημίωση σε περίπτωση απώλειας, καταστροφής ή ζημιάς και για άμεση προσωρινή αντικατάσταση του εξοπλισμού όταν αυτό απαιτείται.
Ειδικοί κανόνες για τα μουσικά όργανα
Ο νέος Κανονισμός προβλέπει ειδικές ρυθμίσεις και για τα μουσικά όργανα.
Οι αεροπορικές εταιρείες θα πρέπει να επιτρέπουν τη μεταφορά μουσικού οργάνου στην καμπίνα, εφόσον πληρούνται οι κανόνες ασφάλειας και οι τεχνικές προδιαγραφές του αεροσκάφους.
Εάν το όργανο δεν μπορεί να αποθηκευτεί με ασφάλεια στους προβλεπόμενους χώρους, μπορεί να απαιτηθεί η αγορά δεύτερης θέσης. Στην περίπτωση αυτή, ο επιβάτης και το όργανο θα πρέπει να βρίσκονται σε διπλανές θέσεις, με το όργανο στη θέση δίπλα στο παράθυρο.
Περισσότερη ενημέρωση πριν από την αγορά εισιτηρίου
Οι αεροπορικές εταιρείες και οι μεσάζοντες θα πρέπει να ενημερώνουν τον επιβάτη πριν από την αγορά για το είδος του εισιτηρίου και για το εάν πρόκειται για μία ενιαία σύμβαση αερομεταφοράς ή για συνδυασμό χωριστών συμβάσεων.
Θα πρέπει επίσης να παρέχουν πληροφορίες για τα δικαιώματα του επιβάτη, τη διαδικασία καταγγελιών και επιστροφής χρημάτων, τη διόρθωση ονόματος, τους όρους της σύμβασης, αλλά και τη διαδικασία ανάκτησης αντικειμένων που ξεχάστηκαν στην καμπίνα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ενημέρωση για τα εισιτήρια που αποτελούν συνδυασμό διαφορετικών συμβάσεων, καθώς σε αυτές τις περιπτώσεις ορισμένα δικαιώματα αποζημίωσης, επιστροφής χρημάτων, επαναδρομολόγησης και βοήθειας δεν εφαρμόζονται μεταξύ των διαφορετικών συμβάσεων.
Νέα διαδικασία για τις καταγγελίες σχετικά με τις αποσκευές
Οι αεροπορικές εταιρείες θα πρέπει να διαθέτουν προσβάσιμο έντυπο καταγγελίας για περιπτώσεις απώλειας, καθυστέρησης ή καταστροφής αποσκευών, τουλάχιστον μέσω των ιστοσελίδων και των εφαρμογών τους.
Παράλληλα, στα αεροδρόμια με εμπορική επιβατική κίνηση θα πρέπει να υπάρχει κοινό έντυπο στους χώρους παράδοσης αποσκευών, ώστε ο επιβάτης να μπορεί να υποβάλλει άμεσα την καταγγελία του.
Σχέδια έκτακτης ανάγκης στα μεγάλα αεροδρόμια
Τα αεροδρόμια που εξυπηρετούν περισσότερους από τέσσερα εκατομμύρια επιβάτες ετησίως για τουλάχιστον τρία συνεχόμενα έτη θα πρέπει να διαθέτουν σχέδιο έκτακτης ανάγκης.
Στόχος είναι να υπάρχει οργανωμένη αντιμετώπιση σε περιπτώσεις πολλαπλών διαταραχών που μπορεί να αφήσουν μεγάλο αριθμό επιβατών εγκλωβισμένο στο αεροδρόμιο.
Τα σχέδια θα καταρτίζονται σε συνεργασία με αεροπορικές εταιρείες, εταιρείες επίγειας εξυπηρέτησης και παρόχους ειδικής βοήθειας σε επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα.
Το νέο ευρωπαϊκό σήμα για τα δικαιώματα των επιβατών
Ο Κανονισμός δημιουργεί επίσης το προαιρετικό ευρωπαϊκό σήμα «Union Air Passenger Rights Label».
Το σήμα θα επιτρέπει στον επιβάτη να βλέπει ευκολότερα εάν το συγκεκριμένο ταξίδι καλύπτεται από τους ευρωπαϊκούς κανόνες και να συγκρίνει διαφορετικές προσφορές εισιτηρίων.
Η χρήση του σήματος από αεροπορικές εταιρείες και μεσάζοντες θα είναι προαιρετική.
Πότε μπαίνουν σε εφαρμογή οι αλλαγές
Ο νέος Κανονισμός της ΕΕ δημοσιεύθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2026 και τίθεται σε ισχύ στις 22 Οκτωβρίου 2026.
Ωστόσο, οι νέοι κανόνες δεν εφαρμόζονται άμεσα. Η ημερομηνία έναρξης εφαρμογής τους έχει οριστεί για τις 23 Οκτωβρίου 2027.
Μέχρι τότε εξακολουθεί να εφαρμόζεται το υφιστάμενο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Από τον Οκτώβριο του 2027, όμως, το τοπίο στις αεροπορικές μεταφορές αλλάζει σημαντικά, με περισσότερες υποχρεώσεις για τις εταιρείες και περισσότερες σαφείς εγγυήσεις για τους επιβάτες.
