Με την ελληνική θέση για την ευρωπαϊκή άμυνα να γίνεται ακόμη πιο καθαρή και το μήνυμα προς την Τουρκία να περνά πλέον μέσα από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε στο επίκεντρο της συνάντησής του με τον Πρόεδρο της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα την ανάγκη να προστατευθούν τα κράτη της πρώτης γραμμής και να μην υπάρχουν «γκρίζες ζώνες» στην ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας.
Από το Μέγαρο Μαξίμου, ο Πρωθυπουργός κατέστησε σαφές ότι η συμμετοχή τρίτων χωρών στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα που χρηματοδοτούνται με ευρωπαϊκούς πόρους δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητη. Και μπορεί η Τουρκία να μην κατονομάστηκε, το περιεχόμενο της παρέμβασης, ωστόσο, είναι απολύτως σαφές.
«Για να ενταχθεί κανείς στο SAFE ή σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες πρέπει να σέβεται τα συμφέροντα ασφάλειας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς αστερίσκους», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Η Αθήνα επιμένει έτσι σε μια βασική γραμμή, ότι ευρωπαϊκοί πόροι για την άμυνα δεν μπορούν να καταλήγουν σε χώρες που αμφισβητούν τα συμφέροντα ασφαλείας κρατών μελών της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται για θέση που η ελληνική κυβέρνηση έχει συνδέσει επανειλημμένα με τη συμμετοχή της Τουρκίας στο SAFE.
Ο Πρωθυπουργός έδωσε, παράλληλα, ευρύτερη διάσταση στο ζήτημα, υποστηρίζοντας ότι η άμυνα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ευρωπαϊκό κοινό αγαθό. Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42.7 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία, όπως σημείωσε, πρέπει να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο.
Το μήνυμα προς την Άγκυρα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Αθήνα επιδιώκει να μεταφέρει τις ελληνοτουρκικές διαφορές και το ζήτημα της ασφάλειας στο ευρωπαϊκό επίπεδο. Άλλωστε, στις αρχές Σεπτεμβρίου ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε υπογραμμίσει ότι η συμμετοχή τρίτων στο SAFE προϋποθέτει να μην θίγονται τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας των κρατών μελών, ενώ είχε συνδέσει την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας με τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και τις σχέσεις καλής γειτονίας.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Πρωθυπουργός ανέδειξε τον ρόλο των χωρών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των ευρωπαϊκών συνόρων, με την Ελλάδα και τη Λιθουανία να αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα. «Η προάσπιση της κυριαρχίας των μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, ιδίως αυτών της πρώτης γραμμής όπως η Ελλάδα και η Λιθουανία, είναι υπόθεση κοινή», σημείωσε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις υβριδικές απειλές και στη ρωσική απειλή, υπογραμμίζοντας ότι οι μη εξουσιοδοτημένες διελεύσεις και οι δολιοφθορές δεν αφορούν πλέον μεμονωμένα κράτη, αλλά συνιστούν πρόκληση για ολόκληρη την Ευρώπη.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε την εμπειρία της Λιθουανίας με την κρίση στον Έβρο τον Μάρτιο του 2020, όταν η Ελλάδα αντιμετώπισε μια υβριδική επίθεση στα σύνορά της. Όπως ανέφερε, η Αθήνα ήταν από τις πρώτες που στάθηκαν στο πλευρό της Λιθουανίας όταν βρέθηκε αντιμέτωπη με ανάλογη απειλή.
Παράλληλα, ο Πρωθυπουργός έθεσε στο τραπέζι την ανάγκη προστασίας των ευρωπαϊκών συνόρων, επαναλαμβάνοντας τη θέση της Ελλάδας για έναν μηχανισμό έκτακτης ανάγκης απέναντι σε απότομες μεταναστευτικές πιέσεις.
Στο οικονομικό πεδίο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η δημοσιονομική σταθερότητα παραμένει αδιαπραγμάτευτη, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο αξιοποίησης πρόσθετων φορολογικών εσόδων που προκύπτουν από τον ενεργειακό πληθωρισμό για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Αναφερόμενος στους αλιείς, προανήγγειλε επίσης πρόσθετη οικονομική βοήθεια, σημειώνοντας ωστόσο ότι τα διαθέσιμα περιθώρια είναι πεπερασμένα.
Με την ευρωπαϊκή άμυνα να αναδεικνύεται σε βασική προτεραιότητα και την Ελλάδα να προετοιμάζεται για την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027, η Αθήνα επιχειρεί να καταστήσει σαφές ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια δεν μπορεί να λειτουργεί με δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Και το μήνυμα που εκπέμπεται προς την Τουρκία είναι συγκεκριμένο, η πρόσβαση σε ευρωπαϊκούς αμυντικούς πόρους δεν μπορεί να αποσυνδέεται από τον σεβασμό της ασφάλειας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών μελών.
