Το σχέδιο νόμου, με τίτλο «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας», επιχειρεί να αλλάξει τους όρους λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με παρεμβάσεις που αφορούν τόσο το κόστος για τους καταναλωτές όσο και την ανάπτυξη των ενεργειακών υποδομών.
Μικρότερη χρέωση στους λογαριασμούς ρεύματος
Η μείωση κατά 50% των χρεώσεων ΥΚΩ στην πρώτη κλίμακα οικιακής κατανάλωσης αποτελεί την παρέμβαση με το πιο άμεσο οικονομικό αποτύπωμα για τα νοικοκυριά που εντάσσονται στη συγκεκριμένη κατηγορία. Πρόκειται για χρέωση που περιλαμβάνεται στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, επομένως η μείωσή της περιορίζει το αντίστοιχο ποσό που καλούνται να πληρώσουν οι καταναλωτές.
Σύμφωνα με το υπουργείο, καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή διαδραματίζει η σταδιακή διασύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα, η οποία μειώνει το κόστος ηλεκτροδότησής τους και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για χαμηλότερες χρεώσεις ΥΚΩ.
Το ακριβές ποσό που θα εξοικονομήσει κάθε νοικοκυριό θα εξαρτηθεί από την κατανάλωσή του και από την εφαρμογή της νέας ρύθμισης. Η μείωση αφορά ειδικά την πρώτη κλίμακα κατανάλωσης και δεν σημαίνει ότι όλες οι χρεώσεις του λογαριασμού θα μειωθούν κατά 50%.
Σταθερή τιμή για τουλάχιστον έναν χρόνο
Ένα ακόμη ουσιαστικό όφελος αφορά τη δυνατότητα των καταναλωτών να γνωρίζουν εκ των προτέρων πόσο θα πληρώνουν για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας. Με το νέο πλαίσιο, οι προμηθευτές θα υποχρεούνται να προσφέρουν συμβάσεις σταθερής τιμής διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους.
Για όσο διάστημα ισχύει η σύμβαση, ο πάροχος δεν θα μπορεί να αλλάζει μονομερώς τους όρους και τη συμφωνημένη τιμή προμήθειας. Έτσι, τα νοικοκυριά θα έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα προγραμματισμού των εξόδων τους, χωρίς να βρίσκονται αντιμέτωπα με μονομερείς αλλαγές στην τιμή που έχουν συμφωνήσει.
Παράλληλα, προβλέπεται προστασία από τη διακοπή ηλεκτροδότησης όσο βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία επίλυσης διαφοράς. Η ρύθμιση αυτή αποσκοπεί στο να μην κινδυνεύει ο καταναλωτής να μείνει χωρίς ρεύμα ενώ εξετάζεται μια διαφωνία με τον προμηθευτή του.
Για όσους εξυπηρετούνται από τον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου, το μέγιστο διάστημα εκπροσώπησης αυξάνεται σε τουλάχιστον έξι μήνες, από τρεις μήνες που ίσχυαν μέχρι σήμερα, δίνοντας περισσότερο χρόνο για την εξεύρεση λύσης ως προς την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας.
Δυνατότητα κοινής χρήσης ενέργειας από ΑΠΕ
Το νομοσχέδιο δίνει επίσης τη δυνατότητα σε νοικοκυριά, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς να μοιράζονται ενέργεια από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, μέσω ιδιωτικής συμφωνίας ή κοινού νομικού σχήματος.
Η ρύθμιση μπορεί να δημιουργήσει περισσότερες επιλογές αξιοποίησης της παραγόμενης πράσινης ενέργειας, με την προϋπόθεση ότι η κοινή χρήση δεν αποτελεί την κύρια εμπορική ή επαγγελματική δραστηριότητα των συμμετεχόντων. Θα είναι επίσης δυνατή η ανάθεση της οργάνωσης της κοινής χρήσης σε τρίτο πρόσωπο.
Επιπλέον, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, θα μπορεί να υπάρχει περισσότερη από μία σύμβαση προμήθειας ή συμφωνία κοινής χρήσης ενέργειας μέσω διαφορετικών μετρητών στο ίδιο σημείο σύνδεσης.
Για τους καταναλωτές, το ζητούμενο είναι να διευρυνθούν οι δυνατότητες αξιοποίησης της ενέργειας από ΑΠΕ και να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για καλύτερη διαχείριση του ενεργειακού κόστους.
Έλεγχοι στους παρόχους για μεγαλύτερη ασφάλεια στην αγορά
Αλλαγές προβλέπονται και για τη λειτουργία των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας. Θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα αντιστάθμισης κινδύνου, ώστε να περιορίζουν την έκθεσή τους στις έντονες διακυμάνσεις των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά.
Παράλληλα, θεσπίζονται δοκιμές αντοχής, γνωστές ως stress tests, προκειμένου να αξιολογείται κατά πόσο οι προμηθευτές μπορούν να ανταποκριθούν σε δύσκολες συνθήκες. Το σχετικό πλαίσιο θα καθορίζεται από τη ΡΑΑΕΥ.
Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις αποσκοπούν στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της αγοράς, με στόχο να περιορίζονται οι κίνδυνοι που μπορεί να επηρεάσουν τη λειτουργία των προμηθευτών και, κατ’ επέκταση, την ομαλή εξυπηρέτηση των καταναλωτών.
Ταχύτερη ενημέρωση για νέες συνδέσεις
Για όσους σχεδιάζουν να συνδέσουν μια κατοικία, μια επιχείρηση ή άλλη εγκατάσταση στο ηλεκτρικό δίκτυο, το νομοσχέδιο προβλέπει αποκλειστικά ψηφιακή υποβολή αιτήσεων και τακτική ενημέρωση για την πορεία τους.
Ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΑΔΜΗΕ θα δημοσιεύουν ανά τρίμηνο στοιχεία για τις δυνατότητες νέων συνδέσεων ανά περιοχή. Οι ενδιαφερόμενοι θα ενημερώνονται για την εξέλιξη της αίτησής τους μέσα σε τρεις μήνες από την υποβολή σχετικού αιτήματος και στη συνέχεια θα λαμβάνουν νέα ενημέρωση ανά τρίμηνο.
Στόχος είναι να υπάρχει μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς τις διαθέσιμες δυνατότητες του δικτύου και σαφέστερη εικόνα για την πορεία κάθε αιτήματος.
Σε περιοχές όπου δεν υπάρχει επαρκής χωρητικότητα για συνδέσεις εγγυημένης ισχύος, εισάγονται οι Συμβάσεις Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος. Με αυτές, μια εγκατάσταση θα μπορεί να συνδέεται στο δίκτυο αποδεχόμενη συγκεκριμένους περιορισμούς στην ενέργεια που διοχετεύει ή απορροφά.
Εφόσον οι περιορισμοί παραμένουν εντός των συμφωνημένων ορίων, δεν θα προβλέπεται αποζημίωση. Αν ξεπεραστούν, ο ιδιοκτήτης της εγκατάστασης θα δικαιούται αποζημίωση, ενώ για τη μη τήρηση των προβλεπόμενων περιορισμών θα επιβάλλονται χρεώσεις μη συμμόρφωσης.
Μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων έργων ανάπτυξης του δικτύου, οι ευέλικτες συνδέσεις θα μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να μετατρέπονται σε συνδέσεις εγγυημένης ισχύος, χωρίς να καθυστερούν τα προγραμματισμένα έργα ενίσχυσης των δικτύων.
Επενδύσεις 2,3 δισ. ευρώ για τα νησιά
Σημαντική παρέμβαση αποτελεί η σύσταση του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νήσων, με πόρους ύψους 2,3 δισ. ευρώ. Το Ταμείο θα χρηματοδοτεί έργα που περιορίζουν την εξάρτηση των νησιών από την ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο και ενισχύουν την αξιοποίηση καθαρότερων μορφών ενέργειας.
Θα μπορεί να συγχρηματοδοτεί έως το 60% των επενδύσεων για έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης ενέργειας, ηλεκτρικές διασυνδέσεις, υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και φράγματα πολλαπλού σκοπού.
Η ενίσχυση των διασυνδέσεων και η ανάπτυξη νέων ενεργειακών έργων αναμένεται να συμβάλουν στον περιορισμό της εξάρτησης από το πετρέλαιο και να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για πιο αποδοτική ηλεκτροδότηση των νησιών.
Τι προβλέπεται για τα data centers
Για τα νέα Κέντρα Δεδομένων, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι οι επενδυτές θα αναλαμβάνουν το σύνολο του κόστους σύνδεσης, καθώς και των αναγκαίων έργων ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος. Επιπλέον, τουλάχιστον το 60% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας των νέων data centers θα πρέπει να καλύπτεται από ΑΠΕ.
Με αυτόν τον τρόπο, το κόστος των απαιτούμενων υποδομών δεν θα μεταφέρεται στους Διαχειριστές μέσω της συγκεκριμένης επενδυτικής δραστηριότητας, ενώ παράλληλα ενισχύεται η σύνδεση των νέων εγκαταστάσεων με την πράσινη ενέργεια.
Μεταμόρφωση και «Γ. Καραϊσκάκης»
Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει και δύο ακόμη παρεμβάσεις. Η πρώτη αφορά τη μετεγκατάσταση του οικισμού Μεταμόρφωση, ο οποίος έχει πληγεί επανειλημμένα από πλημμύρες τα τελευταία χρόνια, σε περιοχή νότια του γειτονικού οικισμού του Παλαμά.
Η δεύτερη αφορά την αναβάθμιση του σταδίου «Γ. Καραϊσκάκης», με αύξηση της χωρητικότητάς του από 33.500 σε 52.000 θέσεις. Το κόστος των απαιτούμενων εργασιών θα καλυφθεί από τον Ολυμπιακό.
Το νομοσχέδιο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση και οι ρυθμίσεις του θα ακολουθήσουν τη νομοθετική διαδικασία πριν αποκτήσουν ισχύ.
