Fuel Pass και επιδοτήσεις, μια ανάσα με όρους και παγίδες για τα ελληνικά νοικοκυριά. Η νέα παρέμβαση έρχεται να απαλύνει την πίεση των καυσίμων, αλλά δεν μοιράζεται ισότιμα, ούτε αυτόματα. Το παιχνίδι κρίνεται στις λεπτομέρειες και κυρίως στο ποιος έχει το τι στο όνομά του.
Η επιδότηση δεν ακολουθεί την οικογένεια, ακολουθεί το όχημα. Αυτό σημαίνει ότι ένα σπίτι με δύο αυτοκίνητα δεν εξασφαλίζει απαραίτητα διπλή ενίσχυση. Αν τα οχήματα ανήκουν σε διαφορετικά πρόσωπα, τότε ναι, το όφελος διπλασιάζεται και μπορεί να φτάσει έως και τα 100 ευρώ για το δίμηνο. Αν όμως υπάρχει συνιδιοκτησία στο ίδιο αυτοκίνητο, τότε η ενίσχυση παραμένει μία και μοναδική. Ένα όχημα, μία επιδότηση, αυτός είναι ο κανόνας που καθορίζει ποιος τελικά κερδίζει.
Κάπως έτσι δημιουργούνται δύο ταχύτητες πολιτών. Από τη μία πλευρά, οικογένειες που έχουν φροντίσει ή έχουν τη δυνατότητα να κατανείμουν τα οχήματα σε διαφορετικά πρόσωπα και βλέπουν ουσιαστική ενίσχυση. Από την άλλη, νοικοκυριά που μπορεί να έχουν ίδια ή και μεγαλύτερη ανάγκη, αλλά μένουν με μία μόνο επιδότηση επειδή το περιουσιακό τους σχήμα δεν τους επιτρέπει κάτι περισσότερο.
Το νέο Fuel Pass εμφανίζεται πιο γενναιόδωρο, με αυξημένα εισοδηματικά όρια και μεγαλύτερη κάλυψη που αγγίζει σχεδόν οκτώ στους δέκα ιδιοκτήτες. Τα ποσά φτάνουν τα 50 ευρώ για την ηπειρωτική χώρα και τα 60 ευρώ για τα νησιά μέσω ψηφιακής κάρτας, ενώ μειώνονται αν επιλεγεί απευθείας κατάθεση. Η επιλογή της ψηφιακής κάρτας δεν είναι τυχαία, είναι ένα έμμεσο μήνυμα για το πώς θέλει το κράτος να κατευθυνθεί η κατανάλωση.
Η ενίσχυση δίνεται εφάπαξ και λειτουργεί άμεσα, σαν μια μικρή επιστροφή από το αυξημένο κόστος που ήδη έχει πληρωθεί. Για έναν μέσο οδηγό, καλύπτει σχεδόν ολόκληρη την πρόσφατη αύξηση στην τιμή της βενζίνης. Δεν λύνει το πρόβλημα, αλλά περιορίζει τη ζημιά.
Πίσω από την επιλογή των επιδοτήσεων κρύβεται μια ξεκάθαρη στρατηγική. Αντί για οριζόντιες μειώσεις φόρων που θα ωφελούσαν τους πάντες, ακόμη και όσους δεν έχουν ανάγκη, επιλέγεται ένα πιο στοχευμένο μοντέλο. Ένα μοντέλο που δίνει χρήμα εκεί που υπάρχει δηλωμένη ανάγκη, αλλά ταυτόχρονα αφήνει εκτός όσους δεν πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια ή δεν έχουν τη σωστή κατανομή περιουσίας.
Το πακέτο δεν σταματά στα καύσιμα. Επεκτείνεται στις μεταφορές, στην εφοδιαστική αλυσίδα, στον πρωτογενή τομέα και στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια. Στόχος είναι να συγκρατηθεί ένα ντόμινο ανατιμήσεων που ξεκινά από την αντλία και καταλήγει στο ράφι. Η επιδότηση στο diesel μειώνει το κόστος μεταφοράς, η ενίσχυση στα λιπάσματα προστατεύει την παραγωγή, οι παρεμβάσεις στα εισιτήρια κρατούν τις μετακινήσεις σε ανεκτά επίπεδα.
Και την ίδια στιγμή, η χρηματοδότηση αυτών των μέτρων έρχεται από αλλού. Από έναν κλάδο που αναπτύσσεται ραγδαία, τα διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια. Η αύξηση της φορολόγησης στα κέρδη των παικτών μετατρέπεται σε εργαλείο ενίσχυσης των δημόσιων εσόδων, δημιουργώντας τον δημοσιονομικό χώρο για τις επιδοτήσεις. Είναι μια μεταφορά βάρους, όχι μια εξαφάνιση κόστους.
Το τελικό συμπέρασμα είναι σαφές. Το Fuel Pass δεν είναι απλώς ένα βοήθημα, είναι ένας μηχανισμός με κανόνες που ανταμείβει τη σωστή δήλωση, τη δομή της ιδιοκτησίας και τη συμβατότητα με τα κριτήρια. Όσοι κατανοούν το σύστημα, κερδίζουν περισσότερα. Όσοι μένουν εκτός των λεπτομερειών, μένουν και εκτός της πλήρους ενίσχυσης.
