Η επιχείρηση Epic Fury των Ηνωμένες Πολιτείες και του Ισραήλ κατά του Ιράν πυροδότησε τη σοβαρότερη περιφερειακή ανάφλεξη των τελευταίων δεκαετιών, με άμεσες στρατιωτικές, πολιτικές και οικονομικές συνέπειες σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Ο θάνατος του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ σε αεροπορικά πλήγματα στην Τεχεράνη αποτέλεσε καταλύτη για μια αλυσιδωτή σύγκρουση που ήδη ξεπερνά τα διμερή χαρακτηριστικά και προσλαμβάνει διαστάσεις ευρύτερου πολέμου.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της αμερικανικής διοίκησης και των Israel Defense Forces, τα πρώτα πλήγματα στόχευσαν πυραυλικές εγκαταστάσεις, στρατιωτικές βάσεις και ηγετικά στελέχη του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. Μεταξύ των νεκρών αναφέρθηκαν ο Ali Shamkhani, ο υπουργός Άμυνας Aziz Nasirzadeh και ο διοικητής του IRGC Mohammad Pakpour, ενώ νέος επικεφαλής ορίστηκε ο Ahmad Vahidi. Η Ιρανική Ερυθρά Ημισέληνος ανακοίνωσε 555 νεκρούς σε 130 τοποθεσίες, με Ιρανούς αξιωματούχους να κάνουν λόγο για περισσότερα από 150 θύματα σε πλήγμα κοντά σε βάση των Φρουρών στο νότιο Ιράν. Η πρόσβαση στο διαδίκτυο περιορίστηκε δραστικά και ο εναέριος χώρος έκλεισε, ωστόσο η στρατιωτική δυνατότητα αντιποίνων παρέμεινε ενεργή.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένες Πολιτείες Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι στόχος είναι να διασφαλιστεί πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο και ότι θα καταστραφεί η πυραυλική του βιομηχανία. Κάλεσε μάλιστα τον ιρανικό λαό να ανατρέψει το θεοκρατικό καθεστώς. Η United States Central Command ανέφερε ότι επρόκειτο για αποδόμηση του μηχανισμού ασφαλείας του καθεστώτος με προτεραιότητα σε τοποθεσίες άμεσης απειλής. Από την πλευρά του Benjamin Netanyahu μίλησε για εξάλειψη υπαρξιακής απειλής, ενώ η Τεχεράνη χαρακτήρισε τις επιθέσεις απρόκλητες και παράνομες.
Η ιρανική απάντηση υπήρξε άμεση και εκτεταμένη. Πύραυλοι και drones εκτοξεύθηκαν κατά του Ισραήλ αλλά και χωρών που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις όπως το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Στην Κύπρος επιβεβαιώθηκε πλήγμα με drone στη βρετανική βάση Ακρωτηρίου, χωρίς θύματα. Στο Ισραήλ αναφέρθηκαν νεκροί σε κατοικημένες περιοχές, ενώ τρία αμερικανικά αεροσκάφη καταρρίφθηκαν πάνω από το Κουβέιτ σε περιστατικό που αποδίδεται σε φίλια πυρά.
Νέο μέτωπο άνοιξε στον Λίβανος, όταν η Χεζμπολάχ εκτόξευσε ρουκέτες κατά του Ισραήλ, δηλώνοντας ότι εκδικείται τη δολοφονία του Χαμενεΐ. Οι ισραηλινές δυνάμεις απάντησαν με πλήγματα στη Βηρυτό και στον νότιο Λίβανο, ενώ εκκενώθηκαν δεκάδες χωριά. Η γεωγραφική διασπορά των επιθέσεων, από τον Περσικό Κόλπο έως την Ανατολική Μεσόγειο, καταδεικνύει τον κίνδυνο πλήρους περιφερειακής σύρραξης.
Οι επιπτώσεις στην ενέργεια είναι ήδη ορατές. Το Ιράν προειδοποίησε τα πλοία να μην διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, θαλάσσιο πέρασμα από το οποίο διακινείται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η κρατική εταιρεία ενέργειας του Κατάρ ανέστειλε την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου έπειτα από επιθέσεις, οδηγώντας σε άλμα 50 τοις εκατό στις τιμές του φυσικού αερίου. Οι διεθνείς τιμές πετρελαίου αυξήθηκαν κατά 10 τοις εκατό, ενισχύοντας τους φόβους για κύμα ανατιμήσεων. Παράλληλα, πλήγματα σημειώθηκαν σε διυλιστήρια στη Σαουδική Αραβία και σε πολιτικές υποδομές στον Κόλπο.
Στο εσωτερικό του Ιράν συγκροτήθηκε μεταβατικό συμβούλιο με τη συμμετοχή του προέδρου Masoud Pezeshkian, του επικεφαλής της δικαιοσύνης Gholamhossein Mohseni Ejei και του ανώτερου κληρικού Alireza Arafi. Η τελική επιλογή νέου ανώτατου ηγέτη ανήκει στη Συνέλευση των Ειδικών, σώμα 88 κληρικών, διαδικασία που δυσχεραίνεται εν μέσω πολεμικών επιχειρήσεων.
Στο πεδίο των μεταφορών, χιλιάδες πτήσεις ακυρώθηκαν ή ανακατευθύνθηκαν. Αεροπορικές εταιρείες όπως η Emirates, η flydubai, η British Airways, η Virgin Atlantic, η Lufthansa, η Air India και η Turkish Airlines ανακοίνωσαν αναστολές, ενώ χώρες όπως το Κατάρ, το Ιράκ και η Ιορδανία έκλεισαν τον εναέριο χώρο τους. Πρόκειται για μία από τις σοβαρότερες διαταραχές των αερομεταφορών μετά την πανδημία Covid 19.
Το κρίσιμο ερώτημα αφορά τη διάρκεια της σύγκρουσης. Ο Τραμπ εκτίμησε ότι οι επιχειρήσεις θα μπορούσαν να διαρκέσουν τέσσερις έως πέντε εβδομάδες, χωρίς να αποκλείσει παράταση. Ο Netanyahu δήλωσε ότι η εκστρατεία θα συνεχιστεί όσο χρειαστεί. Στρατιωτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η έκβαση θα εξαρτηθεί από την ικανότητα του Ιράν να διατηρήσει την πυραυλική του ισχύ, από το αν θα κλιμακωθεί η εμπλοκή της Χεζμπολάχ και από τη στάση περιφερειακών δυνάμεων.
Η Epic Fury δεν αποτελεί απλώς μια επιχείρηση περιορισμένων στόχων αλλά ένα γεγονός που αναδιατάσσει τις ισορροπίες ισχύος στη Μέση Ανατολή. Η έκταση των πληγμάτων, οι εκατέρωθεν απώλειες και η άμεση επίδραση στην παγκόσμια οικονομία καταδεικνύουν ότι πρόκειται για σύγκρουση με αβέβαιη διάρκεια και δυνητικά μακροχρόνιες συνέπειες.
