Οι 16 παρεμβάσεις που βάζουν όρια και δίνουν ανάσα στους οφειλέτες
Νέους κανόνες στη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους και στη λειτουργία των servicers φέρνει το νέο πλαίσιο, με 16 παρεμβάσεις που αλλάζουν σημαντικά τα δεδομένα για εκατομμύρια οφειλέτες. Οι αλλαγές κινούνται σε δύο κατευθύνσεις, από τη μία ενισχύεται η προστασία όσων έχουν οφειλές και από την άλλη αυστηροποιούνται οι κανόνες διαφάνειας, εποπτείας και λογοδοσίας για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Στο επίκεντρο μπαίνουν για πρώτη φορά συγκεκριμένες προθεσμίες, σαφή όρια και ουσιαστικές συνέπειες όταν παραβιάζονται τα δικαιώματα των οφειλετών.
Στις διμερείς ρυθμίσεις, ο πιστωτής θα πρέπει να απαντά μέσα σε τρεις μήνες, ενώ ολόκληρη η διαδικασία δεν θα μπορεί να ξεπερνά τους έξι μήνες. Παράλληλα, η προκαταβολή που μπορεί να ζητηθεί για την επίτευξη απευθείας ρύθμισης δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 15% της οφειλής, βάζοντας τέλος σε απαιτήσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις έφταναν ακόμη και το 50%.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στον συνεπή οφειλέτη. Όσο τηρεί ενεργή ρύθμιση, δεν θα μπορεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με καταγγελία της ρύθμισης, διαταγή πληρωμής, κατάσχεση ή συνέχιση πλειστηριασμού. Σε περίπτωση παραβίασης των κανόνων, η παράνομη πράξη θα είναι αυτοδικαίως άκυρη, ενώ προβλέπεται πίστωση ποσού ίσου με πέντε μηνιαίες δόσεις και παράταση της ρύθμισης κατά πέντε μήνες χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση.
Παράλληλα, προβλέπονται σημαντικά πρόστιμα για τους πιστωτές, από 50.000 έως 500.000 ευρώ, όταν παραβιάζουν τις σχετικές υποχρεώσεις.
Σημαντική αλλαγή αφορά και την ενημέρωση του οφειλέτη για το πραγματικό ύψος της οφειλής του. Ο πολίτης θα έχει δικαίωμα να λαμβάνει δωρεάν και αναλυτικά στοιχεία για τις συμβάσεις, τις καταβολές, τα επιτόκια, το κεφάλαιο, τους τόκους, τις προμήθειες και κάθε άλλη επιβάρυνση. Τα στοιχεία θα πρέπει να δίνονται μέσα σε 45 ημέρες και, εάν αυτό δεν συμβεί, αναστέλλεται η τοκοφορία της οφειλής μέχρι την πλήρη χορήγησή τους.
Την ίδια ώρα, τρεις μήνες πριν από έναν πλειστηριασμό, ο πιστωτής θα υποχρεούται να υποβάλλει πραγματική, κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης. Η πρόταση θα πρέπει να βασίζεται στην οικονομική και περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη, ενώ σε περίπτωση απόρριψης του αιτήματος ρύθμισης θα απαιτείται έγγραφη και τεκμηριωμένη αιτιολόγηση.
Παράλληλα, διευρύνεται η προστασία για οικογένειες με εξαρτώμενα τέκνα που έχουν πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, ενώ επανέρχεται η προστατευτική ρύθμιση για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, με στόχο να μπει όριο στη διαρκή συσσώρευση τόκων και επιβαρύνσεων.
Το δεύτερο σκέλος των αλλαγών αφορά τους servicers, οι οποίοι μπαίνουν σε αυστηρότερο πλαίσιο διαφάνειας και εποπτείας.
Οι εταιρείες διαχείρισης θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν περισσότερα στοιχεία για τα οικονομικά τους μεγέθη, την εταιρική τους διακυβέρνηση, τα χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται και τα αποτελέσματα της δραστηριότητάς τους. Στη δημοσιότητα θα δίνονται επίσης στοιχεία για τα παράπονα των δανειοληπτών και τον τρόπο με τον οποίο αυτά αντιμετωπίζονται.
Κάθε servicer θα υποβάλλει σε ετήσια βάση στην Τράπεζα της Ελλάδος αναλυτικό στρατηγικό σχέδιο διαχείρισης απαιτήσεων, με προβλέψεις εισπράξεων, στρατηγική ανά κατηγορία απαίτησης, διαθέσιμους πόρους, κόστος, κινδύνους και δείκτες απόδοσης.
Αυστηρότεροι γίνονται και οι έλεγχοι στις τιτλοποιήσεις που συνδέονται με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου. Προβλέπεται ανεξάρτητος ετήσιος διαχειριστικός έλεγχος, ενώ περίληψη των πορισμάτων θα δημοσιοποιείται και η πλήρης έκθεση θα διαβιβάζεται στις αρμόδιες αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος.
Παράλληλα, ενισχύεται το πλαίσιο κυρώσεων από την Τράπεζα της Ελλάδος και προβλέπεται δημοσιοποίηση των προστίμων και των λοιπών κυρώσεων που επιβάλλονται.
Με το νέο πλαίσιο, το μήνυμα που επιχειρείται να δοθεί είναι διπλό, μεγαλύτερη προστασία και περισσότερα δικαιώματα για τον οφειλέτη, αλλά και αυστηρότεροι κανόνες για όσους διαχειρίζονται τις απαιτήσεις. Στόχος είναι να μπει τέλος σε ασαφείς διαδικασίες, καθυστερήσεις χωρίς συγκεκριμένο χρονικό όριο και πρακτικές που αφήνουν τον οφειλέτη χωρίς πλήρη εικόνα της οικονομικής του κατάστασης.
