Η στεγαστική κρίση παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την κυβέρνηση, καθώς η εκτίναξη των ενοικίων και η συνεχής άνοδος των τιμών αγοράς ακινήτων ασκούν ασφυκτικές πιέσεις στα νοικοκυριά και ιδιαίτερα στους νέους. Στο πλαίσιο αυτό, το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται νέα πακέτα κινήτρων με στόχο να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών και να επιστρέψει στην αγορά σημαντικό μέρος του ανενεργού οικιστικού αποθέματος.
Το στίγμα των κυβερνητικών προθέσεων έδωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ενός νέου στεγαστικού προγράμματος στα πρότυπα του «Σπίτι μου», το οποίο θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί είτε μέσω πόρων του ΕΣΠΑ είτε μέσω νέων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το νέο πρόγραμμα εξετάζεται να συνδυαστεί με δράσεις ανακαίνισης κατοικιών, ώστε να δοθεί ισχυρό κίνητρο στους ιδιοκτήτες να επαναφέρουν στην αγορά χιλιάδες κλειστά ακίνητα. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι για να υπάρξει ουσιαστικό αποτέλεσμα απαιτείται ένα πλέγμα φορολογικών ελαφρύνσεων, επιδοτήσεων και χρηματοδοτικών εργαλείων που θα καθιστούν οικονομικά συμφέρουσα την αξιοποίηση αδρανών κατοικιών.
Το πρόβλημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις αν ληφθεί υπόψη ότι περίπου 794.000 κατοικίες παραμένουν σήμερα κλειστές, παρά το γεγονός ότι σε πολλές περιοχές της χώρας η ζήτηση για στέγαση παραμένει ιδιαίτερα υψηλή. Η αύξηση της προσφοράς θεωρείται κρίσιμος παράγοντας για τη σταθεροποίηση της αγοράς και τον περιορισμό των ανατιμήσεων.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έθεσε το στεγαστικό ζήτημα στο επίκεντρο της άτυπης συνεδρίασης του Eurogroup στη Λευκωσία, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται όχι μόνο για θέμα κοινωνικής συνοχής αλλά και για σημαντικό οικονομικό ζήτημα που επηρεάζει την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα των οικονομιών.
Η κυβέρνηση προβάλλει ως βασικά εργαλεία αντιμετώπισης του προβλήματος την τριετή φοροαπαλλαγή για τα κλειστά ακίνητα που επιστρέφουν στην αγορά, τα προγράμματα ανακαίνισης κατοικιών, τις δράσεις «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2», καθώς και το νέο πλαίσιο κοινωνικής αντιπαροχής που ξεκινά πιλοτικά σε Παιανία, Πάτρα, Λάρισα και Σέρρες.
Παράλληλα, η Αθήνα αναζητά βέλτιστες πρακτικές από άλλες ευρωπαϊκές χώρες που βρίσκονται αντιμέτωπες με ανάλογα προβλήματα. Η Ισπανία προχώρησε σε αυστηρότερους περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις και σε μεγάλα προγράμματα κατασκευής προσιτής κατοικίας με κρατική χρηματοδότηση. Η Ιρλανδία επένδυσε δισεκατομμύρια ευρώ στο πρόγραμμα «Housing for All», δίνοντας έμφαση στην παραγωγή νέων κατοικιών και στην ενίσχυση της κοινωνικής στέγης. Αντίστοιχα, η Κροατία επέλεξε αυξημένη φορολόγηση για τα κενά ακίνητα και τις κατοικίες που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τουριστική εκμετάλλευση, επιχειρώντας να ενισχύσει τη μακροχρόνια μίσθωση.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποσαφηνιστούν οι τελικές παρεμβάσεις που θα επιλέξει η κυβέρνηση. Ωστόσο, κοινός παρονομαστής όλων των σεναρίων παραμένει η ανάγκη να αυξηθεί γρήγορα η προσφορά κατοικιών, καθώς χωρίς νέα διαθέσιμα ακίνητα στην αγορά θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να ανακοπεί η ανοδική πορεία των ενοικίων και των τιμών πώλησης.
