Σημαντική αποκλιμάκωση του ενεργειακού κόστους, με στόχο οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος να μειωθούν συνολικά κατά 30% έως το 2029, προωθεί η κυβέρνηση, μεταφέροντας το βάρος από τις προσωρινές επιδοτήσεις σε παρεμβάσεις που, όπως υποστηρίζει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μπορούν να έχουν μόνιμο χαρακτήρα.
Παρουσιάζοντας την εξειδίκευση των μέτρων που ανακοινώθηκαν στη 90ή ΔΕΘ, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έδωσε το στίγμα της κυβερνητικής στρατηγικής, υποστηρίζοντας ότι η επιδιωκόμενη μείωση δεν θα προκύψει από ένα νέο κύκλο επιδοτήσεων, αλλά από την αλλαγή του ίδιου του τρόπου με τον οποίο παράγεται και διακινείται η ηλεκτρική ενέργεια.
«Δεν είναι ένα επιδοματικό σχέδιο», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας ένα πλέγμα παρεμβάσεων στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, στα ηλεκτρικά δίκτυα, στην αποθήκευση και στην εξοικονόμηση ενέργειας.
Το κυβερνητικό επιχείρημα στηρίζεται στην εικόνα που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια στην ελληνική αγορά. Η χώρα έχει αυξήσει σημαντικά την εγκατεστημένη ισχύ των ΑΠΕ, έχει ενισχύσει τις διασυνδέσεις και τις επενδύσεις στα δίκτυα και, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Παπασταύρου, έχει περάσει από το καθεστώς του καθαρού εισαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας σε αυτό του εξαγωγέα.
Περισσότερες ΑΠΕ, χαμηλότερο κόστος
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η ανάπτυξη των οποίων θεωρείται κρίσιμη για τη μείωση του κόστους ηλεκτροπαραγωγής.
Η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ έχει πλέον ξεπεράσει τα 18 GW, έχοντας σχεδόν τριπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια. Η Ελλάδα έχει καταγράψει ιδιαίτερα υψηλή διείσδυση φωτοβολταϊκών και αιολικών στο ενεργειακό της μείγμα, γεγονός που, σύμφωνα με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περαιτέρω αποκλιμάκωση των τιμών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται παράλληλα στη συμμετοχή μικρότερων παραγωγών. Στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ έχουν πραγματοποιηθεί σχεδόν 100.000 συνδέσεις, εξέλιξη που το υπουργείο συνδέει με τη διεύρυνση της συμμετοχής στην παραγωγή ενέργειας.
Το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι η αποθήκευση. Η αύξηση της παραγωγής από ήλιο και άνεμο δεν αρκεί από μόνη της για να διασφαλίσει σταθερά χαμηλές τιμές, καθώς η παραγωγή των ΑΠΕ μεταβάλλεται ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες. Για τον λόγο αυτό, η ενίσχυση των υποδομών αποθήκευσης θεωρείται κρίσιμος κρίκος στην αλυσίδα που μπορεί να μετατρέψει την αυξημένη πράσινη παραγωγή σε σταθερότερο και φθηνότερο ηλεκτρικό ρεύμα.
Από εισαγωγέας, εξαγωγέας
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο υπουργός και στην αλλαγή του ενεργειακού ισοζυγίου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το 2024 η Ελλάδα έγινε για πρώτη φορά από το 2000 καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, έως τον Ιούλιο του 2026 οι εξαγωγές είχαν σχεδόν διπλασιαστεί σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Η βελτίωση του ενεργειακού ισοζυγίου, κατά τον κ. Παπασταύρου, μεταφράζεται σε οικονομικό όφελος που προσεγγίζει το 1 δισ. ευρώ.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στην ταχύτερη ανάπτυξη των ΑΠΕ, αλλά και στην ενίσχυση των ηλεκτρικών δικτύων και των διασυνδέσεων. Οι επενδύσεις στις σχετικές υποδομές έχουν αυξηθεί σημαντικά από το 2019, με το υπουργείο να θεωρεί ότι η αναβάθμιση των δικτύων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση ώστε το αυξημένο παραγωγικό δυναμικό να μπορεί να αξιοποιηθεί στην πράξη.
Η Ελλάδα αλλάζει θέση στη χονδρεμπορική αγορά
Ενδεικτική της αλλαγής που συντελείται, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥΠΕΝ, είναι και η θέση της Ελλάδας στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Από τις ακριβότερες αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2019, η Ελλάδα βρίσκεται πλέον, σύμφωνα με τον υπουργό, στην ένατη θέση μεταξύ των χωρών με τις χαμηλότερες τιμές χονδρικής από την αρχή του 2026.
Η αυξημένη συμμετοχή των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες αυτής της μεταβολής, καθώς η φθηνότερη παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές περιορίζει την ανάγκη για ακριβότερες μονάδες παραγωγής.
Το ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι μόνο η βελτίωση της χονδρεμπορικής αγοράς. Το πραγματικό τεστ για την κυβερνητική πολιτική θα είναι κατά πόσο αυτή η αποκλιμάκωση θα περάσει στην τελική τιμή που πληρώνουν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις.
Το στοίχημα των λογαριασμών
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Παπασταύρου, κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025 οι τιμές που πλήρωναν οι καταναλωτές στην Ελλάδα ήταν περίπου 18% χαμηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ σε όρους αγοραστικής δύναμης η χώρα βρισκόταν κοντά στον μέσο όρο της ΕΕ.
Η κυβέρνηση επιχειρεί τώρα να μετατρέψει αυτή τη βελτίωση σε σταθερή τάση, με ορίζοντα το 2029.
Η διαφορά σε σχέση με την περίοδο των έκτακτων παρεμβάσεων είναι ότι το νέο μοντέλο δεν βασίζεται στην κάλυψη ενός μέρους του λογαριασμού από τον κρατικό προϋπολογισμό. Η λογική του σχεδίου είναι να μειωθεί το ίδιο το κόστος παραγωγής και διακίνησης της ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε η αποκλιμάκωση να μπορεί να διατηρηθεί και χωρίς διαρκή δημοσιονομική στήριξη.
Αυτό είναι και το μεγαλύτερο στοίχημα της κυβέρνησης. Η αύξηση των ΑΠΕ, οι επενδύσεις στα δίκτυα και η αποθήκευση μπορούν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για χαμηλότερο κόστος, όμως η τελική τιμή του ρεύματος εξακολουθεί να επηρεάζεται από τις διεθνείς τιμές ενέργειας, τις συνθήκες στη χονδρεμπορική αγορά και το συνολικό κόστος του ενεργειακού συστήματος.
Η εξαγγελία για μείωση έως 30% μέχρι το 2029 περνά, επομένως, από τη θεωρία στην πράξη μόνο εφόσον η αλλαγή στο ενεργειακό μείγμα μεταφραστεί σε χαμηλότερους λογαριασμούς.
Το κυβερνητικό σχέδιο φιλοδοξεί να κάνει ακριβώς αυτό: να μετατρέψει το ενεργειακό πλεονέκτημα της χώρας σε μόνιμη μείωση του κόστους για τον καταναλωτή, αφήνοντας πίσω το μοντέλο των προσωρινών επιδοτήσεων.
