Ένα τεράστιο νέφος σκόνης από τη Σαχάρα σαρώνει τη Μεσόγειο και κατευθύνεται προς τη Δυτική και Βόρεια Ευρώπη δημιουργώντας εντυπωσιακά πορτοκαλί ηλιοβασιλέματα αλλά και έντονη ανησυχία για την ποιότητα του αέρα. Το φαινόμενο που έχει γίνει ιδιαίτερα ορατό τις τελευταίες ημέρες μεταφέρει στην ατμόσφαιρα τεράστιες ποσότητες σκόνης οι οποίες ταξιδεύουν χιλιάδες χιλιόμετρα από τη Βόρεια Αφρική μέχρι την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις της Υπηρεσίας Παρακολούθησης της Ατμόσφαιρας Copernicus το νέφος αναμένεται να κινηθεί βορειότερα τις επόμενες ημέρες επηρεάζοντας αρχικά την Ιβηρική Χερσόνησο και στη συνέχεια περιοχές της Βόρειας Ευρώπης όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Σκανδιναβία.
Τα σωματίδια σκόνης ανυψώθηκαν στην ατμόσφαιρα από περιοχές της Βόρειας Αφρικής όπως η λεκάνη Bodélé στο Τσαντ και μεταφέρθηκαν σε μεγάλα ύψη από ισχυρά ατμοσφαιρικά ρεύματα. Οι αέριες μάζες λειτουργούν σαν ένας αόρατος διάδρομος που μεταφέρει τη σκόνη σε ολόκληρη τη Μεσόγειο και βαθύτερα στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Η παρουσία σαχαριανής σκόνης δημιουργεί εντυπωσιακές αλλαγές στο φως της ατμόσφαιρας χαρίζοντας έντονα κόκκινα και πορτοκαλί ηλιοβασιλέματα. Ταυτόχρονα όμως θολώνει τον ορίζοντα και αφήνει ένα λεπτό στρώμα άμμου σε αυτοκίνητα κτίρια και εξωτερικές επιφάνειες.
Πίσω από το εντυπωσιακό οπτικό φαινόμενο κρύβεται και ένας λιγότερο ορατός κίνδυνος που αφορά την υγεία. Το βασικό ζήτημα είναι τα αιωρούμενα σωματίδια PM10 δηλαδή πολύ μικρά σωματίδια σκόνης που μπορούν να εισέλθουν στο αναπνευστικό σύστημα. Η αυξημένη συγκέντρωσή τους μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό στο αναπνευστικό σύστημα και να επιδεινώσει προβλήματα όπως το άσθμα και άλλα χρόνια νοσήματα των πνευμόνων. Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι οι ηλικιωμένοι τα παιδιά και τα άτομα με καρδιοαναπνευστικά προβλήματα.
Σε ορισμένες περιοχές οι συγκεντρώσεις σωματιδίων ενδέχεται να ξεπεράσουν τα όρια ασφαλείας που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας γεγονός που οδηγεί τους ειδικούς να συστήνουν προσοχή. Οι επιστήμονες προτείνουν περιορισμό της έντονης σωματικής δραστηριότητας σε εξωτερικούς χώρους και συχνή ενημέρωση για τα επίπεδα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης ιδιαίτερα από τις ευάλωτες ομάδες.
Το ερώτημα αν τα συχνότερα επεισόδια μεταφοράς σαχαριανής σκόνης συνδέονται άμεσα με την κλιματική αλλαγή παραμένει ανοιχτό. Η αύξηση της θερμοκρασίας η παρατεταμένη ξηρασία και η μείωση της υγρασίας του εδάφους δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν την ανύψωση σκόνης στην ατμόσφαιρα ενώ παράλληλα οι αλλαγές στη γενική κυκλοφορία της ατμόσφαιρας μπορεί να επηρεάζουν τη συχνότητα μεταφοράς της προς την Ευρώπη.
Ωστόσο η επιστημονική κοινότητα παραμένει επιφυλακτική καθώς μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν οριστικές μελέτες που να αποδεικνύουν μια άμεση και ξεκάθαρη σύνδεση μεταξύ της ερημοποίησης και της αύξησης της ορυκτής σκόνης που φτάνει στην Ευρώπη.
Το φαινόμενο υπενθυμίζει με εντυπωσιακό αλλά και ανησυχητικό τρόπο ότι η ατμόσφαιρα δεν γνωρίζει σύνορα. Όσα συμβαίνουν στη Βόρεια Αφρική μπορούν μέσα σε λίγες ημέρες να επηρεάσουν εκατομμύρια ανθρώπους στην Ευρώπη από την ποιότητα του αέρα που αναπνέουμε μέχρι το χρώμα του ουρανού που αντικρίζουμε στο τέλος της ημέρας.
