Τραμπ και Νετανιάχου είδαν τη σορό του Χαμενεΐ
Η Μέση Ανατολή ξύπνησε μέσα σε εκρήξεις και καπνούς καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά στρατιωτικών στόχων του Ιράν άνοιξαν ένα νέο και εξαιρετικά επικίνδυνο κεφάλαιο στην ήδη τεταμένη γεωπολιτική σκακιέρα. Δύο διαδοχικά κύματα επιθέσεων έπληξαν την Τεχεράνη και άλλες μεγάλες πόλεις προκαλώντας σοβαρές καταστροφές σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και κέντρα διοίκησης. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις στόχος ήταν η αποδυνάμωση της στρατιωτικής ικανότητας της Ισλαμικής Δημοκρατίας και η παρεμπόδιση κάθε προσπάθειας απόκτησης πυρηνικού οπλοστασίου.
Οι επιχειρήσεις πραγματοποιήθηκαν υπό συνθήκες απόλυτης μυστικότητας και με υψηλό επίπεδο συντονισμού ανάμεσα σε Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ. Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε αποφασισμένος να προχωρήσει μέχρι τέλους δηλώνοντας ότι δεν θα επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και κάλεσε τους Φρουρούς της Επανάστασης να καταθέσουν τα όπλα ενώ απηύθυνε έκκληση στον ιρανικό λαό να εξεγερθεί και να αναλάβει την εξουσία. Η δήλωση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε διεθνές επίπεδο καθώς πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι σηματοδοτεί ανοιχτή στρατηγική αλλαγής καθεστώτος.
Η κατάσταση κλιμακώθηκε ραγδαία όταν ανώτεροι Ισραηλινοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι υπάρχουν σαφείς ενδείξεις πως ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν δεν βρίσκεται πλέον στη ζωή. Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι το συγκρότημα στο οποίο βρισκόταν είχε καταστραφεί ολοσχερώς και ότι ανώτατοι στρατιωτικοί διοικητές και στελέχη του πυρηνικού προγράμματος σκοτώθηκαν. Παράλληλα ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εμφανίστηκε σε τηλεοπτικό διάγγελμα λέγοντας ότι εξολοθρεύθηκε ένας τύραννος και ότι ανοίγει ο δρόμος για μια νέα εποχή στην περιοχή.
Σύμφωνα με ισραηλινά μέσα ενημέρωσης ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών ενημερώθηκε για τον θάνατο και φέρεται να είδε φωτογραφίες που παρουσιάζονται ως αποδείξεις. Ωστόσο δεν υπάρχει μέχρι στιγμής ανεξάρτητη επιβεβαίωση από ιρανικές αρχές και το ζήτημα παραμένει στο επίκεντρο ενός έντονου πολέμου πληροφοριών. Τα κρατικά μέσα του Ιράν μεταδίδουν ότι ο ανώτατος ηγέτης είναι ζωντανός και συνεχίζει να καθοδηγεί τη χώρα σε αυτή τη δύσκολη στιγμή.
Η απάντηση της Τεχεράνης ήταν άμεση και μαζική. Πύραυλοι και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εκτοξεύθηκαν προς ισραηλινούς στόχους αλλά και αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή. Συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας ενεργοποιήθηκαν σε πολλές χώρες ενώ ο φόβος γενικευμένης σύρραξης επανήλθε στο προσκήνιο. Η Κεντρική Στρατιωτική Διοίκηση των Ηνωμένων Πολιτειών ανακοίνωσε ότι απέκρουσε εκατοντάδες επιθέσεις και ότι οι ζημιές ήταν περιορισμένες χωρίς απώλειες προσωπικού.
Στο μεταξύ περιφερειακές δυνάμεις και ένοπλες οργανώσεις που στηρίζονται από το Ιράν παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Ο ηγέτης των Χούθι καταδίκασε τις επιθέσεις χαρακτηρίζοντάς τες εγκληματικές και τόνισε ότι το Ιράν έχει δικαίωμα να πλήξει τις βάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών. Η δήλωση αυτή ενισχύει την ανησυχία για διεύρυνση της σύγκρουσης με τη συμμετοχή συμμάχων της Τεχεράνης.
Παράλληλα οι διεθνείς αγορές αντιδρούν με έντονη νευρικότητα. Οι τιμές της ενέργειας σημείωσαν άλμα ενώ τα χρηματιστήρια παρουσίασαν σημαντικές απώλειες. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και να οδηγήσει σε νέα ενεργειακή αναταραχή.
Στο εσωτερικό του Ιράν επικρατεί αβεβαιότητα. Πληροφορίες κάνουν λόγο για αυξημένη παρουσία των Φρουρών της Επανάστασης σε μεγάλες πόλεις και για ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας γύρω από κυβερνητικά κτίρια. Οι υπηρεσίες πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών εκτιμούν ότι σε περίπτωση κατάρρευσης της ηγεσίας οι σκληροπυρηνικοί κύκλοι του στρατιωτικού κατεστημένου θα επιχειρήσουν να καλύψουν το κενό εξουσίας. Ωστόσο παραμένει άγνωστο ποια μορφή θα μπορούσε να λάβει μια τέτοια μετάβαση και αν θα οδηγούσε σε εσωτερική σύγκρουση.
Οι διπλωματικές πρωτεύουσες σε Ευρώπη και Ασία απευθύνουν εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση. Οργανισμοί και κυβερνήσεις τονίζουν ότι η κλιμάκωση μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη περιφερειακή ανάφλεξη. Παρά τις εκκλήσεις αυτές οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται και οι επόμενες ημέρες θεωρούνται κρίσιμες.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι υπάρχουν πολλές επιλογές για την έξοδο από την κρίση αλλά προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε προσπάθεια επανεκκίνησης του πυρηνικού προγράμματος θα προκαλέσει νέα σύγκρουση. Υποστήριξε ότι η Τεχεράνη έκανε συνεχώς πίσω στις διαπραγματεύσεις και ότι η επίθεση ήταν αναγκαία για την ασφάλεια της περιοχής.
Από την πλευρά του το Ισραήλ εμφανίζεται έτοιμο να συνεχίσει τις επιχειρήσεις για όσο χρειαστεί. Κυβερνητικές πηγές εκτιμούν ότι η εκστρατεία θα διαρκέσει περίπου μία εβδομάδα εκτός αν οι εξελίξεις επιταχυνθούν από εσωτερικές αναταράξεις στο Ιράν.
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με αγωνία την κλιμάκωση. Οι φόβοι για γενικευμένο πόλεμο εντείνονται καθώς η ένταση εξαπλώνεται από τον Περσικό Κόλπο έως την Ανατολική Μεσόγειο. Η επόμενη φάση της κρίσης θα καθορίσει όχι μόνο την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή αλλά και το μέλλον της παγκόσμιας ασφάλειας.
Σε αυτό το αβέβαιο σκηνικό ένα είναι σαφές. Η σύγκρουση έχει ήδη αλλάξει τα δεδομένα και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πού θα οδηγήσει. Οι επόμενες ώρες και ημέρες θα είναι καθοριστικές για το αν η περιοχή θα βυθιστεί σε έναν ευρύτερο πόλεμο ή αν θα υπάρξει παράθυρο αποκλιμάκωσης. Μέχρι τότε η Μέση Ανατολή παραμένει στο χείλος της καταστροφής και ο κόσμος παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα.
