Η Ελλάδα φέρεται να εντάσσεται στο σχέδιαζόμενο σχήμα διευρυμένης πυρηνικής αποτροπής που προωθεί η Γαλλία, με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να ανακοινώνει επισήμως την πρωτοβουλία από τη Βρέστη, όπου εδρεύει κρίσιμο τμήμα της γαλλικής στρατηγικής δύναμης. Η κίνηση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο επαναξιολόγησης της αρχιτεκτονικής ασφαλείας, υπό το βάρος του πολέμου στην Ουκρανία και των αυξανόμενων αβεβαιοτήτων για τη μελλοντική αμερικανική στάση.
Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στην Καθημερινή, οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, θα συμμετάσχουν σε μηχανισμό που προβλέπει στενότερο συντονισμό με το Παρίσι στο πεδίο της στρατηγικής αποτροπής. Το σχέδιο αναπτύσσεται με τη συνδρομή της Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο, και φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα ευρωπαϊκό πλέγμα ασφάλειας με κεντρικό πυλώνα τη γαλλική αποτρεπτική ισχύ.
Η Γαλλία αποτελεί τη μόνη χώρα της Ευρωπαϊκή Ένωση που διατηρεί πλήρως ανεξάρτητη πυρηνική δύναμη μετά την αποχώρηση του Λονδίνου από την Ένωση. Η γαλλική στρατηγική βασίζεται σε υποβρύχια βαλλιστικών πυραύλων και αεροπορικά μέσα, τα οποία θεωρούνται ικανά να εξασφαλίσουν δεύτερο πλήγμα σε περίπτωση επίθεσης. Η επέκταση της αποτρεπτικής ομπρέλας σε εταίρους δεν συνιστά μεταβίβαση ελέγχου πυρηνικών όπλων, αλλά πολιτική και στρατηγική δέσμευση για συντονισμό και αμοιβαία υποστήριξη σε συνθήκες κρίσης.
Το υπό διαμόρφωση πλαίσιο προβλέπει σε καιρό ειρήνης κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή πληροφοριών και τη δημιουργία μηχανισμών διαβούλευσης, ενδεχομένως και κοινό στρατηγείο. Σε περίπτωση ένοπλης σύρραξης θα ενεργοποιούνται ρήτρες στρατηγικής άμυνας, με το εύρος της κάλυψης να εξαρτάται από τη συμμετοχή και τη συνεισφορά κάθε χώρας. Το Βερολίνο εκτιμάται ότι θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο, γεγονός που προσδίδει πολιτικό βάρος στο εγχείρημα.
Για την Αθήνα, η συμμετοχή σε έναν τέτοιο μηχανισμό ερμηνεύεται ως ενίσχυση της αποτρεπτικής της θέσης στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα και η Γαλλία έχουν ήδη υπογράψει από το 2021 συμφωνία αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής, η οποία περιλαμβάνει ρήτρα στρατιωτικής υποστήριξης σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης. Η συμφωνία αυτή αναμένεται να ανανεωθεί εντός του έτους, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι η διεύρυνση της συνεργασίας στον τομέα της στρατηγικής αποτροπής ενδέχεται να συνδυαστεί με την επικαιροποίηση του διμερούς πλαισίου.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην ενίσχυση της αμυντικής καινοτομίας. Η ελληνική πλευρά έχει ήδη προωθήσει θεσμικές παρεμβάσεις για τη δημιουργία οικοσυστήματος έρευνας και ανάπτυξης στον αμυντικό τομέα, επιδιώκοντας στενότερη διασύνδεση με ευρωπαϊκά προγράμματα. Η εμβάθυνση της συνεργασίας με τη Γαλλία ενδέχεται να επεκταθεί πέραν των εξοπλισμών, σε τομείς τεχνολογίας αιχμής και βιομηχανικής συμπαραγωγής.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η πρωτοβουλία Μακρόν αντανακλά τη συζήτηση περί στρατηγικής αυτονομίας της ηπείρου. Η πιθανή επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει επαναφέρει στο προσκήνιο το αίτημα για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ευθύνη στην άμυνα. Αν και το ΝΑΤΟ παραμένει ο βασικός πυλώνας συλλογικής ασφάλειας, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εξετάζουν συμπληρωματικές δομές που θα μειώνουν την εξάρτηση από εξωευρωπαϊκές αποφάσεις.
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι μετά τις επίσημες ανακοινώσεις θα εκκινήσουν διμερείς διαβουλεύσεις για τον καθορισμό των τεχνικών και πολιτικών λεπτομερειών, με στόχο την ενεργοποίηση των συμφωνιών από το καλοκαίρι. Το εγχείρημα, εφόσον υλοποιηθεί, θα σηματοδοτήσει ουσιαστική μεταβολή στο ευρωπαϊκό τοπίο αποτροπής και θα τοποθετήσει την Ελλάδα σε έναν στενότερο πυρήνα στρατηγικής συνεργασίας με το Παρίσι.
