Το νέο τοπίο στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση αποτυπώνουν τα στοιχεία των Πανελλαδικών Εξετάσεων 2026, με τις βάσεις εισαγωγής να διαμορφώνουν έναν χάρτη γεμάτο αντιθέσεις: ισχυρή άνοδος στις πολυτεχνικές σχολές και τα τμήματα Πληροφορικής, αυξημένο ενδιαφέρον για τις στρατιωτικές σχολές, αλλά και σημαντικός αριθμός κενών θέσεων σε πανεπιστημιακά τμήματα, ακόμη και σε σχολές με επαγγελματική προοπτική.
Οι επιλογές των υποψηφίων επιβεβαιώνουν για ακόμη μία χρονιά τη διαχρονική αξία ορισμένων επιστημονικών πεδίων. Ιατρικές, Νομικές, Ψυχολογίες, πολυτεχνικές σχολές και τμήματα που συνδέονται με την τεχνολογία και την αγορά εργασίας παραμένουν στην κορυφή των προτιμήσεων, ενώ αντίθετα αρκετές παιδαγωγικές και καθηγητικές σχολές καταγράφουν μειωμένη ζήτηση.
Ιδιαίτερη δυναμική παρουσίασαν οι στρατιωτικές σχολές, μετά την επέκταση της δυνατότητας εισαγωγής υποψηφίων και από το 3ο και 4ο Επιστημονικό Πεδίο. Η διεύρυνση της «δεξαμενής» των υποψηφίων οδήγησε σε σημαντική αύξηση του ενδιαφέροντος, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Σχολή Ευελπίδων, όπου οι βάσεις σημείωσαν μεγάλη άνοδο και για πρώτη φορά μετά από χρόνια δεν καταγράφηκαν κενές θέσεις.
Στην κορυφή των προτιμήσεων των υποψηφίων βρέθηκαν για ακόμη μία χρονιά οι σχολές υψηλού ανταγωνισμού. Η Ιατρική Αθηνών συγκέντρωσε 1.357 πρώτες προτιμήσεις, ακολούθησε το Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΑΠΘ με 1.290 και η Νομική Αθηνών με 1.190. Υψηλά στις επιλογές βρέθηκαν επίσης η Διοικητική Επιστήμη και Τεχνολογία του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, η Χημεία του ΑΠΘ, τα τμήματα Ψυχολογίας, οι σχολές Μηχανικών του ΕΜΠ και τα τμήματα Ναυτιλιακών Σπουδών.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι υποψήφιοι εξακολουθούν να στρέφονται σε σχολές με ισχυρό επαγγελματικό αποτύπωμα. Γιατρός, μηχανικός και δικηγόρος παραμένουν επαγγέλματα που διατηρούν υψηλό κύρος και οδηγούν σε ιδιαίτερα ανταγωνιστικές σχολές, όπου ο αριθμός των υποψηφίων ξεπερνά κατά πολύ τις διαθέσιμες θέσεις.
Την ίδια ώρα, όμως, η εικόνα στα πανεπιστήμια παρουσιάζει και μια άλλη πλευρά. Η εφαρμογή της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής συνεχίζει να αφήνει χιλιάδες θέσεις κενές, καθώς από τις 62.731 θέσεις που προσφέρθηκαν για τους υποψηφίους των Γενικών Λυκείων, οι 9.747 δεν καλύφθηκαν, ποσοστό που ξεπερνά το 15%.
Οι κενές θέσεις δεν αφορούν μόνο περιφερειακά τμήματα, αλλά και σχολές σε μεγάλα αστικά κέντρα. Τμήματα όπως η Διοίκηση Τουρισμού στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, το Μαθηματικό του ΕΚΠΑ, τμήματα Μηχανικών και Πληροφορικής, αλλά και σχολές Φιλολογίας εμφανίζουν σημαντικά κενά, παρά το γεγονός ότι αρκετές από αυτές συνδέονται με την αγορά εργασίας.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Διοίκησης Τουρισμού, όπου έμειναν κενές 238 από τις 289 θέσεις, αλλά και του Τμήματος Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πατρών, όπου δεν καλύφθηκαν 156 από τις 199 θέσεις. Αντίστοιχα, στο Μαθηματικό του ΕΚΠΑ παρέμειναν κενές 118 θέσεις.
Η εικόνα των βάσεων του 2026 αποτυπώνει έτσι μια βαθύτερη αλλαγή στις επιλογές των νέων: από τη μία πλευρά, ενισχύονται οι σχολές που θεωρούνται «διαβατήριο» για την επαγγελματική αποκατάσταση, ενώ από την άλλη αρκετά τμήματα αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της μειωμένης ζήτησης και της συρρίκνωσης του αριθμού των εισακτέων.
Το παζλ των Πανελλαδικών δείχνει ότι η σχέση μεταξύ σπουδών, αγοράς εργασίας και επιλογών των υποψηφίων βρίσκεται σε νέα φάση, με τις βάσεις να αποκαλύπτουν όχι μόνο τις ακαδημαϊκές προτιμήσεις, αλλά και τις κοινωνικές και επαγγελματικές προσδοκίες μιας ολόκληρης γενιάς.
