Σημαντικές πτυχές των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης φέρνει στο φως η διαρροή του προσχεδίου μνημονίου συναντίληψης (MoU), το οποίο δημοσιοποίησε το ιρανικό ημιεπίσημο πρακτορείο Mehr. Το κείμενο, που σύμφωνα με πληροφορίες προέρχεται από κύκλους της ιρανικής διαπραγματευτικής ομάδας, αποτυπώνει τις βασικές απαιτήσεις της Τεχεράνης αλλά και τις δεσμεύσεις που φέρεται να συζητούνται στο πλαίσιο μιας νέας συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το προσχέδιο περιγράφει ένα φιλόδοξο πλαίσιο αποκλιμάκωσης, οικονομικής στήριξης και σταδιακής άρσης των περιορισμών που έχουν επιβληθεί στο Ιράν τα τελευταία χρόνια. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η αναστολή των κυρώσεων στον πετρελαϊκό και πετροχημικό τομέα, η αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια και η επαναφορά της χώρας στο διεθνές οικονομικό σύστημα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται επίσης η πρόβλεψη για 60 ημέρες εντατικών διαπραγματεύσεων με στόχο την επίτευξη οριστικής συμφωνίας. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι ΗΠΑ φέρεται να δεσμεύονται ότι δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή, ενώ προβλέπεται η σταδιακή αποδέσμευση 24 δισ. δολαρίων σε ιρανικά κεφάλαια που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι, σύμφωνα με το έγγραφο, οι τελικές συνομιλίες θα περιοριστούν στα πυρηνικά ζητήματα, στην άρση των κυρώσεων και στην οικονομική ανασυγκρότηση του Ιράν. Αντίθετα, δύο από τα πιο αμφιλεγόμενα θέματα των τελευταίων ετών – το βαλλιστικό πυραυλικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και η υποστήριξη προς ένοπλες οργανώσεις στην περιοχή – φέρεται να έχουν αφαιρεθεί από την ατζέντα των διαπραγματεύσεων.
Παράλληλα, το προσχέδιο προβλέπει την πλήρη άρση του ναυτικού αποκλεισμού εντός 30 ημερών, την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης για την εφαρμογή των συμφωνηθέντων. Η τελική συμφωνία, εφόσον επιτευχθεί, θα πρέπει να λάβει και τη σφραγίδα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Ωστόσο, παρά τη δημοσιοποίηση των 14 σημείων, το έγγραφο δεν έχει ακόμη αποκτήσει επίσημο χαρακτήρα. Η ιρανική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι το κείμενο βρίσκεται υπό αξιολόγηση από τους αρμόδιους θεσμούς της χώρας και δεν έχει λάβει την τελική έγκριση της πολιτικής και θεσμικής ηγεσίας. Μέχρι τότε, το προσχέδιο αποτελεί μια σαφή ένδειξη των ισορροπιών που διαμορφώνονται στο παρασκήνιο, χωρίς όμως να προδικάζει την τελική έκβαση των διαπραγματεύσεων.
