Αλλάζει σταδιακά το φορολογικό τοπίο για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις, καθώς από το 2027 ενεργοποιούνται μια σειρά από παρεμβάσεις που μειώνουν την επιβάρυνση και περιορίζουν τον ρόλο των τεκμηρίων.
Οι αλλαγές αφορούν χιλιάδες αυτοαπασχολούμενους και συνδέονται όλο και περισσότερο με τα πραγματικά οικονομικά στοιχεία που καταγράφονται ηλεκτρονικά. Η σωστή χρήση του myDATA, η διασύνδεση POS και ταμειακών συστημάτων, αλλά και η φορολογική συνέπεια αποκτούν πλέον ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος, καθώς επαγγελματίες που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις απαλλάσσονται από δύο προσαυξήσεις που μπορούσαν να αυξήσουν σημαντικά το τεκμαρτό εισόδημα.
Πώς μειώνεται η επιβάρυνση
Από το φορολογικό έτος 2026, με την επίδραση να αποτυπώνεται στις φορολογικές δηλώσεις του 2027, καταργούνται για τους συνεπείς επαγγελματίες δύο προσαυξήσεις.
Η πρώτη αφορά το 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας και η δεύτερη το 5% της διαφοράς μεταξύ του τζίρου μιας επιχείρησης και του μέσου κύκλου εργασιών του αντίστοιχου ΚΑΔ.
Η ελάφρυνση αφορά όσους τηρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων η ορθή διαβίβαση των στοιχείων στο myDATA, η διασύνδεση POS και ταμειακών συστημάτων και η απουσία συγκεκριμένων φορολογικών ή εργατικών παραβάσεων.
Η επίδραση μπορεί να είναι σημαντική. Σε χαρακτηριστικά παραδείγματα, επιβάρυνση που έφτανε περίπου τα 5.500 ευρώ μπορεί να περιοριστεί κοντά στα 1.500 ευρώ, ανάλογα με τα οικονομικά δεδομένα και την περίπτωση κάθε επαγγελματία.
Οι 7 αλλαγές που έρχονται
Το πακέτο των παρεμβάσεων περιλαμβάνει επτά βασικές αλλαγές:
-
Καταργούνται δύο προσαυξήσεις του τεκμαρτού εισοδήματος για τους συνεπείς επαγγελματίες, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
-
Μειώνονται κατά 50% τα τεκμήρια για επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε μικρούς οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, με ειδική πρόβλεψη για τη Δυτική Μακεδονία έως τους 2.200 κατοίκους.
-
Καταργείται σταδιακά το τέλος επιτηδεύματος, ανάλογα με την περιοχή και την κατηγορία της επιχείρησης.
-
Μηδενίζεται ο φορολογικός συντελεστής για τρίτεκνους με εισόδημα έως 20.000 ευρώ, μέτρο που αφορά και τους αυτοαπασχολούμενους. Το όφελος μπορεί να φτάσει έως τα 1.800 ευρώ τον χρόνο.
-
Μειώνονται τα τεκμήρια για τους εκμεταλλευτές ταξί, καθώς θα λαμβάνεται υπόψη το ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος.
-
Εφαρμόζονται οι αλλαγές στη φορολογική κλίμακα των φυσικών προσώπων, με την ελάφρυνση για το φορολογικό έτος 2026 να εμφανίζεται στις δηλώσεις του 2027.
-
Επιταχύνονται οι αποσβέσεις επενδύσεων σε μηχανολογικό εξοπλισμό, με τον χρόνο απόσβεσης να περιορίζεται από τα δέκα στα έξι έτη.
Το νέο βάρος πέφτει στα ηλεκτρονικά δεδομένα
Οι αλλαγές στα τεκμήρια δεν είναι αποκομμένες από τη γενικότερη ψηφιοποίηση της φορολογικής διαδικασίας.
Το κράτος έχει πλέον στη διάθεσή του περισσότερα ηλεκτρονικά δεδομένα για τις συναλλαγές των επιχειρήσεων, μέσω του myDATA, των POS και των διασυνδεδεμένων ταμειακών συστημάτων. Αυτό επιτρέπει σταδιακά έναν πιο στοχευμένο τρόπο υπολογισμού της φορολογικής επιβάρυνσης.
Τα τεκμήρια, ωστόσο, δεν καταργούνται συνολικά. Το βασικό τεκμαρτό εισόδημα εξακολουθεί να ισχύει, ενώ η περαιτέρω αλλαγή του συστήματος συνδέεται με την αύξηση των πραγματικών δηλωθέντων εισοδημάτων και τον περιορισμό της φοροδιαφυγής.
Μικρότερη προκαταβολή φόρου από το 2028
Στο φορολογικό έτος 2027 προστίθεται μία ακόμη αλλαγή που αφορά άμεσα τους ελεύθερους επαγγελματίες.
Η προκαταβολή φόρου μειώνεται από το 55% στο 50%, με την επίδραση του μέτρου να αποτυπώνεται στις φορολογικές δηλώσεις του 2028.
Έτσι, το συνολικό πακέτο παρεμβάσεων διαμορφώνει ένα διαφορετικό φορολογικό περιβάλλον για τους αυτοαπασχολούμενους, με τις ελαφρύνσεις να διαφοροποιούνται ανάλογα με το εισόδημα, την οικογενειακή κατάσταση, την περιοχή δραστηριοποίησης και το είδος της επιχείρησης.
Για τους επαγγελματίες, το 2027 αποτελεί ουσιαστικά το πρώτο έτος κατά το οποίο αρκετές από τις νέες ρυθμίσεις θα φανούν στην πράξη μέσα από τις φορολογικές δηλώσεις.
