Η Ευρώπη στέκεται σήμερα μπροστά σε μια κρίσιμη επιλογή, όπως τόνισε ο Κυριάκος Πιερρακάκης στο Athens Defence Summit, η ανάγκη δημιουργίας μιας πραγματικής ενιαίας αγοράς για αμυντικά αγαθά δεν είναι πολυτέλεια αλλά στρατηγική αναγκαιότητα, με το αντίστοιχο ρυθμιστικό και εξαγωγικό πλαίσιο ελέγχου που θα επιτρέψει στην ήπειρο να αξιοποιήσει πλήρως τις τεχνολογίες, τις αποταμιεύσεις και τη βιομηχανική κληρονομιά της, γιατί η ασφάλεια δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως συμπληρωματική δαπάνη, αλλά ως άμεση επένδυση σε επιχειρησιακή ικανότητα.
Το 2026 η αποτρεπτική ισχύς δεν μετριέται μόνο με κρατικούς προϋπολογισμούς, μετριέται με την ταχύτητα που το κεφάλαιο, δημόσιο και ιδιωτικό, εγχώριο και διασυνοριακό, μπορεί να μετατραπεί σε πλοία, δορυφόρους, πυρομαχικά και τεχνολογία, και εδώ η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια πρόκληση υλοποίησης, γιατί η αμυντική βιομηχανική βάση παραμένει κατακερματισμένη, σχεδιασμένη για άλλες εποχές και χωρίς προβλεψιμότητα στη ζήτηση, με γραμμές παραγωγής που δεν μπορούν να επεκταθούν και προμηθευτές, κυρίως μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, που δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση.
Η στενωπός βρίσκεται στην εκτέλεση, όχι στις πιστώσεις, και η λύση περνά από τρεις άξονες, πρώτον, οι κεφαλαιαγορές πρέπει να κινητοποιήσουν τις ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις για να χρηματοδοτήσουν συστήματα ραντάρ, ναυπηγεία και τεχνολογίες διττής χρήσης, δεύτερον, πρέπει να αφαιρεθούν τεχνητά εμπόδια που αποκλείουν την άμυνα από επενδύσεις, γιατί η κυριαρχία συνεπάγεται ισολογισμό και δεν μπορεί να μείνει αναχρηματοδοτούμενη, τρίτον, το κεφάλαιο από μόνο του δεν αρκεί όταν η ζήτηση παραμένει κατακερματισμένη και οι κοινές ευρωπαϊκές προμήθειες αποκτούν καθοριστική σημασία για την αποφυγή πληθωρισμού και για την οικοδόμηση επιχειρησιακής ικανότητας.
Σήμερα τα κράτη-μέλη αγοράζουν μεμονωμένα και το αποτέλεσμα είναι επικάλυψη, μικρής κλίμακας παραγωγή και έλλειψη διαλειτουργικότητας, η λύση απαιτεί συγκεντρωτικές προμήθειες σε ευρωπαϊκή κλίμακα, πολυετείς συμβάσεις που δίνουν βεβαιότητα στη βιομηχανία, ενιαίες προδιαγραφές που επιτρέπουν σε προμηθευτές από τη Θεσσαλονίκη μέχρι το Ταλίν και την Τουλούζη να εξυπηρετούν διαφορετικά κράτη-μέλη χωρίς ανασχεδιασμό, μια πραγματική ενιαία αγορά για αμυντικά αγαθά με κανόνες και πλαίσια που τη στηρίζουν.
Τα εργαλεία υπάρχουν, SAFE, EDIP και η προσπάθεια του Επιτρόπου Άμυνας, η πολιτική βούληση και η δημοσιονομική πειθαρχία είναι η επόμενη πρόκληση, η δυνατότητα κρατικού δανεισμού είναι πεπερασμένη, ενώ η σωστή χρησιμοποίηση κεφαλαίων από τις αγορές μπορεί να πολλαπλασιάσει τη στρατηγική ισχύ, γιατί οι χώρες που επικράτησαν σε προηγούμενες μεγάλες αναμετρήσεις το πέτυχαν με θεσμούς που μετέτρεπαν πόρους σε ισχύ και η Ευρώπη σήμερα καλείται να κάνει το ίδιο, αγορές, ικανότητα, υλοποίηση, τρεις λέξεις, μια ατζέντα, με αποταμιεύσεις, τεχνολογία και βιομηχανική κληρονομιά να περιμένουν τη βούληση να συνδεθούν σε ένα ισχυρό σύνολο.
