Η νέα κρίση στη Μέση Ανατολή επαναφέρει στο προσκήνιο τον παράγοντα ενέργεια και δοκιμάζει τις αντοχές της παγκόσμιας οικονομίας, με το πετρέλαιο τύπου Brent crude oil να αγγίζει στην έναρξη των συναλλαγών τα 80 δολάρια το βαρέλι καταγράφοντας ημερήσια άνοδο άνω του 13% πριν περιορίσει τα κέρδη του κοντά στο 8,5% και διαμορφωθεί πέριξ των 79 δολαρίων. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και για το West Texas Intermediate που κινήθηκε προς τα 72,5 δολάρια το βαρέλι, επαναφέροντας τις τιμές στα επίπεδα του Ιανουαρίου 2025 και ενισχύοντας τα σενάρια νέων πληθωριστικών πιέσεων διεθνώς.
Η άνοδος της ενέργειας συνοδεύεται από στροφή των επενδυτών σε ασφαλή καταφύγια, με τον χρυσό να ενισχύεται άνω του 2% και τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων να δέχονται πιέσεις καθώς αυξάνεται η ζήτηση για χαμηλότερου ρίσκου τοποθετήσεις. Στα διεθνή χρηματιστήρια τα παράγωγα προϊδεάζουν για πτωτικό άνοιγμα κοντά στο 2%, ένδειξη ότι οι αγορές αποτιμούν αυξημένο γεωπολιτικό και ενεργειακό ρίσκο.
Η περαιτέρω πορεία της τιμής του πετρελαίου εξαρτάται από δύο καθοριστικές παραμέτρους. Πρώτον, την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας θαλάσσιας διακίνησης πετρελαίου. Παρά το ότι δεν έχει ληφθεί γενικευμένη απόφαση διακοπής διέλευσης, τα πρόσφατα πλήγματα σε εμπορικά σκάφη έχουν αυξήσει κατακόρυφα τα ασφάλιστρα κινδύνου και έχουν οδηγήσει αρκετές ναυτιλιακές σε προσωρινή αναστολή δρομολογίων, γεγονός που περιορίζει την προσφορά και ενισχύει τις τιμές. Δεύτερον, τη διάρκεια και την ένταση των εχθροπραξιών, με τις αγορές να προεξοφλούν επί του παρόντος σύγκρουση ορίζοντα τριών έως τεσσάρων εβδομάδων, εκτίμηση που αν διαψευστεί μπορεί να οδηγήσει σε νέα άλματα τιμών.
Για την ελληνική αγορά, οι άμεσες αυξήσεις στα πρατήρια καυσίμων δεν θεωρούνται δεδομένες τις πρώτες ημέρες, καθώς οι δεξαμενές είναι γεμάτες με αποθέματα που αποκτήθηκαν σε χαμηλότερες τιμές και η τιμολόγηση βασίζεται στα δελτία των διυλιστηρίων που μέχρι στιγμής δεν έχουν ενσωματώσει τις διεθνείς ανατιμήσεις. Ωστόσο, εφόσον η διεθνής τιμή παραμείνει σε αυτά τα επίπεδα ή κινηθεί υψηλότερα, οι επιβαρύνσεις αναμένεται να περάσουν σταδιακά στην αντλία εντός της εβδομάδας.
Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται στα καύσιμα. Η αύξηση του ενεργειακού κόστους και των ναύλων επηρεάζει το σύνολο της εφοδιαστικής αλυσίδας, από τις μεταφορές έως την παραγωγή τροφίμων και βιομηχανικών προϊόντων, αναζωπυρώνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις. Το οικονομικό επιτελείο βρίσκεται σε επιφυλακή για την αποτροπή φαινομένων αισχροκέρδειας και για την αξιολόγηση ενδεχόμενων παρεμβάσεων, καθώς μια παρατεταμένη κρίση στην ενέργεια μπορεί να ανατρέψει τις προβλέψεις για ανάπτυξη και αποκλιμάκωση του πληθωρισμού το 2026.
