Νέα εστία έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο ανοίγει η Τουρκία, με την έκδοση νέας NAVTEX για έρευνες του Oruç Reis και την Αθήνα να απαντά σε υψηλούς τόνους, χαρακτηρίζοντας την τουρκική κίνηση «μία ακόμη προκλητική μονομερή ενέργεια».
Η NAVTEX 0953/26, που εκδόθηκε από τον σταθμό της Αττάλειας, δεσμεύει θαλάσσια περιοχή από την 1η έως και τις 25 Οκτωβρίου για εργασίες του τουρκικού ερευνητικού σκάφους Oruç Reis, το οποίο θα συνοδεύεται από τα Denar Pathfinder, Denar Echo και Kirici.
Το νέο επεισόδιο συνδέεται άμεσα με τον σχεδιαζόμενο υποθαλάσσιο αγωγό φυσικού αερίου μεταξύ Τουρκίας και Κατεχομένων. Οι συντεταγμένες της τουρκικής αναγγελίας ακολουθούν τον θαλάσσιο άξονα του σχεδιαζόμενου αγωγού Anamur, Teknecik, ο οποίος προβλέπεται να συνδέσει το Ανεμούριο με τον σταθμό ηλεκτροπαραγωγής Τεκνετζίκ, ανατολικά της κατεχόμενης Κερύνειας.
Το μήνυμα της Αθήνας είναι σαφές. Οι έρευνες που προβλέπει η τουρκική NAVTEX πραγματοποιούνται, σύμφωνα με τις διπλωματικές πηγές, σε περιοχές κυπριακών χωρικών υδάτων και υφαλοκρηπίδας και χαρακτηρίζονται παράνομες.
Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι, με βάση το Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, μονομερείς ενέργειες για την ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών χωρίς τη συναίνεση της Κυπριακής Δημοκρατίας στερούνται νομικής βάσης.
Παράλληλα, η Αθήνα υπογραμμίζει ότι τέτοιες κινήσεις συνιστούν παραβίαση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ εντάσσονται σε μία διαρκή προσπάθεια εδραίωσης τετελεσμένων στην περιοχή.
Η νέα NAVTEX δεν αποτελεί, πάντως, μεμονωμένο περιστατικό. Προηγήθηκε η τουρκική NAVTEX 0731/26, η οποία αφορούσε περιορισμένη περιοχή νότια του Anamur. Με τη νέα 0953/26, η δεσμευμένη περιοχή επεκτείνεται δυτικότερα και νοτιότερα, φτάνοντας πολύ κοντά στις ακτές του κατεχόμενου τμήματος της Κύπρου.
Ο αγωγός Anamur, Teknecik έχει συνολικό μήκος περίπου 101 χιλιομέτρων, εκ των οποίων περίπου 97 χιλιόμετρα προβλέπεται να είναι υποθαλάσσια. Η ενεργειακή αυτή σύνδεση αποτελεί μέρος του ευρύτερου σχεδιασμού της Τουρκίας για σύνδεση με τα Κατεχόμενα.
Άμεση ήταν και η αντίδραση της Λευκωσίας. Η Κυπριακή Δημοκρατία εξέδωσε αντι-NAVTEX, χαρακτηρίζοντας την τουρκική αναγγελία παράνομη και καταγγέλλοντας παραβίαση της κυριαρχίας της, καθώς και προσβολή των δικαιωμάτων και της δικαιοδοσίας της επί της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της υφαλοκρηπίδας της.
Στην κυπριακή αντι-NAVTEX επισημαίνεται ακόμη ότι ο μοναδικός εξουσιοδοτημένος σταθμός στην περιοχή ευθύνης της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι το JRCC Λάρνακας.
Η Τουρκία είχε εκδώσει και στις 22 Ιουλίου NAVTEX για έρευνες του Oruç Reis, ενόψει της κατασκευής του ίδιου αγωγού προς τα Κατεχόμενα. Η Κυπριακή Δημοκρατία είχε τότε καταγγείλει στον ΟΗΕ το Μνημόνιο Συνεργασίας Τουρκίας, «ΤΔΒΚ», υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει τα κυριαρχικά της δικαιώματα και συνιστά νέα προσπάθεια εδραίωσης των τετελεσμένων της κατοχής.
Με τη νέα NAVTEX, το σκηνικό στην Ανατολική Μεσόγειο αποκτά και πάλι ένταση, καθώς Αθήνα και Λευκωσία βρίσκονται απέναντι σε μία νέα τουρκική κίνηση που συνδέεται άμεσα με τον ενεργειακό σχεδιασμό της Άγκυρας για τα Κατεχόμενα.
