Ο Κάθετος Διάδρομος στο επίκεντρο της αμερικανικής ενεργειακής στρατηγικής για την Ουκρανία
Μήνυμα ισχυρής πολιτικής και γεωστρατηγικής στήριξης προς την Ελλάδα έστειλε η αμερικανική κυβέρνηση από το βήμα της Munich Security Conference, με τον σύμβουλο του Προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump, Jarred Agen, να αναδεικνύει τον Κάθετο Διάδρομο ως κρίσιμο εργαλείο ενεργειακής και γεωπολιτικής ισχύος.
Μιλώντας σε πάνελ για τη γεωπολιτική της ενέργειας στο περιθώριο της Διάσκεψης, ο Αμερικανός αξιωματούχος χαρακτήρισε την ενέργεια «εργαλείο επίτευξης της ειρήνης στην Ουκρανία», υπογραμμίζοντας ότι η Ουάσιγκτον επενδύει στην ενεργειακή διπλωματία ως βασικό πυλώνα της στρατηγικής της στην Ανατολική Ευρώπη.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Κάθετο Διάδρομο μεταφοράς φυσικού αερίου, παρουσιάζοντάς τον ως κομβικό κρίκο στην προσπάθεια ενεργειακής απεξάρτησης της Ουκρανίας και ενίσχυσης της περιφερειακής ασφάλειας. «Προτιμώ να βλέπω τις εγκαταστάσεις LNG και τα φορτία να φτάνουν, παρά να περιορίζομαι σε θεωρητικές συζητήσεις», σημείωσε χαρακτηριστικά, δίνοντας έμφαση στην πρακτική εφαρμογή των συμφωνιών.
Ο Jarred Agen απηύθυνε δημόσια συγχαρητήρια προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Stavros Papastavrou, ο οποίος παρακολουθούσε τη συζήτηση, επισημαίνοντας τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου στην περιοχή.
Η αναφορά αυτή ερμηνεύεται ως σαφής αναγνώριση της γεωστρατηγικής αναβάθμισης της χώρας, καθώς η Αθήνα τοποθετείται στο επίκεντρο της αμερικανικής ενεργειακής πολιτικής για την Ουκρανία και την ευρύτερη Ανατολική Ευρώπη.
Αναφερόμενος στο σχήμα P-TEC, ο Agen αποκάλυψε ότι το προηγούμενο έτος πραγματοποιήθηκαν δύο αποστολές στην Αθήνα με τη συμμετοχή υπουργών Ενέργειας από την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη, με αντικείμενο τη σύναψη συμφωνιών για τη μεταφορά φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς την Ουκρανία και την Πολωνία.
Παράλληλα, ανακοίνωσε νέα συνάντηση στην Ουάσιγκτον στις 24 Φεβρουαρίου με στόχο την επιτάχυνση του Κάθετου Διαδρόμου, ενώ προανήγγειλε και περαιτέρω ενεργειακές συμφωνίες στο Χιούστον, στο πλαίσιο της CERAWeek (23–27 Μαρτίου), ενός από τα σημαντικότερα διεθνή φόρα για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Ιδιαίτερο βάρος είχε η τοποθέτηση του Oleksiy Ryabchyn, Διευθυντή Διεθνών Σχέσεων της Naftogaz, ο οποίος ευχαρίστησε δημοσίως τους συμμετέχοντες για τη στήριξη προς την Ουκρανία.
Ο Ryabchyn αναφέρθηκε στη συμφωνία της Naftogaz με την κοινοπραξία AKTOR–ΔΕΠΑ, επισημαίνοντας ότι η ενοποίηση των τιμολογιακών δομών στον Κάθετο Διάδρομο κατέστησε εφικτή την πρώτη συμφωνία με ελληνικούς φορείς. Όπως τόνισε, τα φορτία LNG θα συμβάλουν καθοριστικά στην ενεργειακή επάρκεια της Ουκρανίας κατά τη χειμερινή περίοδο.
Στις 30 Ιανουαρίου 2026 υπεγράφη η πρώτη συμφωνία πώλησης αμερικανικού LNG στην Ουκρανία από την Atlantic See LNG Trade, με προμηθευτή την BP και αγοραστή τη Naftogaz.
Το πρώτο φορτίο LNG αναμένεται να φτάσει στον τερματικό σταθμό της Ρεβυθούσας και στη συνέχεια να διοχετευθεί στην Ουκρανία μέσω της διαδρομής Route 1 (Ελλάδα – Βουλγαρία – Ρουμανία – Μολδαβία – Ουκρανία), με ανώτατη ποσότητα το 1 TWh, ανάλογα με τη διαθέσιμη χωρητικότητα των δικτύων.
Η εμπορική συμφωνία υπεγράφη νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό (2026 αντί 2030), επιταχύνοντας την υλοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου και ενισχύοντας περαιτέρω τον ρόλο της Ελλάδας ως κομβικού παίκτη στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη.
Σε ένα περιβάλλον έντονης γεωπολιτικής ρευστότητας, η ενέργεια αναδεικνύεται σε μοχλό διπλωματίας και ισχύος και η Ελλάδα φαίνεται να τοποθετείται πλέον στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής.
