Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τις αλλαγές με 477 ψήφους υπέρ, 59 κατά και 41 αποχές. Η συμφωνία, η οποία επιτεύχθηκε σε διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εντάσσεται στο πακέτο μέτρων «Omnibus VI» της Κομισιόν για την απλούστευση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Ταχύτερη απόσυρση επικίνδυνων ουσιών από τα καλλυντικά
Στον τομέα των καλλυντικών, οι νέοι κανόνες προβλέπουν ταχύτερη σταδιακή κατάργηση προϊόντων που περιέχουν απαγορευμένες ουσίες οι οποίες χαρακτηρίζονται καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες ή τοξικές για την αναπαραγωγή.
Όταν δεν δικαιολογείται η συνέχιση της χρήσης μιας ουσίας, οι εταιρείες θα έχουν έξι μήνες από την απαγόρευση για να σταματήσουν τη διάθεση των σχετικών προϊόντων στην αγορά και συνολικά 12 μήνες για την πλήρη διακοπή των πωλήσεών τους. Πρόκειται για αυστηρότερο χρονοδιάγραμμα σε σχέση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία προέβλεπε προθεσμίες 12 και 24 μηνών αντίστοιχα.
Παράλληλα, καθορίζονται συγκεκριμένες διαδικασίες για τις επιχειρήσεις που ζητούν εξαίρεση από την απαγόρευση, με διαφορετικές προθεσμίες ανάλογα με τους λόγους απόρριψης του αιτήματος και τη διαθεσιμότητα ασφαλέστερων εναλλακτικών λύσεων.
Επαναφέρεται επίσης η υποχρέωση προηγούμενης κοινοποίησης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για καλλυντικά που περιέχουν νανοϋλικά, ενώ προβλέπεται η κατάρτιση κατευθυντήριων γραμμών για την αξιολόγηση εναλλακτικών ουσιών, με στόχο την ταχύτερη αντικατάσταση των επικίνδυνων συστατικών.
Πιο ευέλικτοι κανόνες και ψηφιακές ετικέτες στα χημικά
Αλλαγές έρχονται και στην ταξινόμηση, τη συσκευασία και την επισήμανση των χημικών προϊόντων, με έμφαση στην απλούστευση των απαιτήσεων και στην καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών.
Οι νέες ρυθμίσεις επιτρέπουν μεγαλύτερη αξιοποίηση της ψηφιακής επισήμανσης, διευκολύνοντας κυρίως τις περιπτώσεις μικρών συσκευασιών, στις οποίες η αναγραφή όλων των πληροφοριών είναι τεχνικά δύσκολη. Ορισμένα στοιχεία θα μπορούν να παρέχονται ψηφιακά, με εξαίρεση τα εικονογράμματα κινδύνου, ενώ οι πλήρεις πληροφορίες για τους κινδύνους θα πρέπει να παραμένουν διαθέσιμες στην εξωτερική συσκευασία.
Παράλληλα, θεσπίζονται συγκεκριμένες απαιτήσεις για το μέγεθος των γραμμάτων, ώστε οι ετικέτες να παραμένουν ευανάγνωστες. Το ελάχιστο ύψος της γραμματοσειράς ορίζεται σε 1,2 χιλιοστά, ενώ για συσκευασίες έως 125 ml μειώνεται στα 0,9 χιλιοστά.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για την επικαιροποίηση των ετικετών όταν μια νέα αξιολόγηση οδηγεί σε αυστηρότερη ταξινόμηση ενός χημικού προϊόντος. Οι προμηθευτές θα διαθέτουν προθεσμία 15 μηνών για να προσαρμόσουν τις ετικέτες τους.
Οι αλλαγές αφορούν, μεταξύ άλλων, τη μορφοποίηση των ετικετών, τη διαφήμιση, τις εξ αποστάσεως πωλήσεις και την επισήμανση στις αντλίες καυσίμων. Οι σχετικές διατάξεις προβλέπεται να εφαρμοστούν 18 μήνες μετά την έναρξη ισχύος της νέας νομοθεσίας.
Απλούστευση για τα λιπάσματα και στήριξη των αγροτών
Σημαντικές παρεμβάσεις προβλέπονται και για τα προϊόντα λίπανσης, με στόχο τη διευκόλυνση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, τη στήριξη των γεωργών και την ενίσχυση της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας του κλάδου.
Ωστόσο, διατηρείται η υποχρέωση καταχώρισης στο πλαίσιο του κανονισμού REACH για ουσίες που χρησιμοποιούνται σε λιπάσματα και έχουν εναρμονισμένη ταξινόμηση ως ιδιαίτερα επιβλαβείς. Με τον τρόπο αυτό, η απλούστευση των διαδικασιών δεν συνεπάγεται χαλάρωση των βασικών απαιτήσεων ασφαλείας για τις συγκεκριμένες ουσίες.
Τι δήλωσαν οι εισηγητές
Ο Έλληνας ευρωβουλευτής του ΕΛΚ Δημήτρης Τσιόδρας, εισηγητής της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Κλίματος και Ασφάλειας των Τροφίμων, υπογράμμισε ότι η απλούστευση μπορεί να συνδυαστεί με υψηλό επίπεδο προστασίας.
Όπως ανέφερε, οι αλλαγές μειώνουν τον περιττό διοικητικό φόρτο για τις επιχειρήσεις, ενισχύουν την πρόσβαση των καταναλωτών σε πληροφορίες ασφαλείας και προσφέρουν μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου στη βιομηχανία, χωρίς να υποβαθμίζονται τα ευρωπαϊκά πρότυπα για την υγεία και το περιβάλλον.
Από την πλευρά του, ο εισηγητής της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών, Piotr Müller, χαρακτήρισε τη συμφωνία σημαντικό βήμα για την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Επισήμανε ότι στόχος είναι η μείωση της γραφειοκρατίας και η ενίσχυση της ανάπτυξης στους τομείς των χημικών, των καλλυντικών και των λιπασμάτων, σημειώνοντας παράλληλα ότι υπάρχουν περιθώρια για περαιτέρω παρεμβάσεις σε μελλοντικές αναθεωρήσεις.
Πότε τίθενται σε ισχύ οι αλλαγές
Η συμφωνία πρέπει πλέον να εγκριθεί από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Η νομοθεσία θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή της.
Οι περισσότερες διατάξεις για τα καλλυντικά θα αρχίσουν να εφαρμόζονται από την έναρξη ισχύος της νομοθεσίας. Αντίθετα, οι νέοι κανόνες για τις ετικέτες θα εφαρμοστούν κατά κανόνα έπειτα από 18 μήνες, ενώ για την ειδική απαίτηση σχετικά με τα στοιχεία ψηφιακής επικοινωνίας προβλέπεται μεταβατική περίοδος 36 μηνών.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να περιορίσει το διοικητικό κόστος και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι προτεινόμενες παρεμβάσεις για τη χημική βιομηχανία αναμένεται να εξοικονομούν τουλάχιστον 363 εκατομμύρια ευρώ ετησίως σε κόστος συμμόρφωσης και διοικητικές επιβαρύνσεις.
